ബെൽഗ്രേഡ്: സെർബിയയിൽ രണ്ടു വർഷമായി തുടരുന്ന വിദ്യാർഥി പ്രക്ഷോഭം ചരിത്രവിജയത്തിലേക്ക്. ഒക്ടോബർ 25-ന് നടന്ന പാർലമെന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പ്രസിഡന്റ് അലക്സാണ്ടർ വുചിച്ചിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭരണപക്ഷ സഖ്യത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തി വിദ്യാർഥി പിന്തുണയുള്ള സ്ഥാനാർഥിപ്പട്ടിക വിജയം നേടി. വുചിച്ച് പരാജയം അംഗീകരിച്ചതോടെ രാജ്യത്ത് രാഷ്ട്രീയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുങ്ങി.
99 ശതമാനത്തോളം വോട്ടുകൾ എണ്ണിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ വിദ്യാർഥി പിന്തുണയുള്ള സ്ഥാനാർഥിപ്പട്ടികയ്ക്ക് 52.7 ശതമാനം വോട്ടും വുചിച്ചിന്റെ സെർബിയൻ പ്രോഗ്രസീവ് പാർട്ടി (എസ്എൻഎസ്) നയിക്കുന്ന സഖ്യത്തിന് 39.2 ശതമാനം വോട്ടുമാണ് ലഭിച്ചത്. 250 അംഗ പാർലമെന്റിൽ വിദ്യാർഥി പട്ടികയ്ക്ക് 139 സീറ്റും ഭരണപക്ഷ സഖ്യത്തിന് 97 സീറ്റും ലഭിക്കുമെന്നാണ് പ്രാഥമിക കണക്ക്. അന്തിമ ഫലം പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.
വുചിച്ച് 2014 മുതൽ പ്രധാനമന്ത്രിയായും പ്രസിഡന്റായും സെർബിയൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിർണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിന് കീഴിൽ അഴിമതി, ഭരണകൂട അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണം, മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തിലെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവ സംബന്ധിച്ച് വിമർശനങ്ങൾ ഉയർന്നിരുന്നു. ആരോപണങ്ങൾ വുചിച്ചും ഭരണപക്ഷവും നിഷേധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
റെയിൽവേ ദുരന്തത്തിൽ നിന്ന് പ്രക്ഷോഭത്തിലേക്ക്
2024 നവംബർ ഒന്നിന് നോവി സാദ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിലെ മേൽക്കൂരയുടെ കോൺക്രീറ്റ് തണൽ തകർന്നുവീണ് 16 പേർ മരിച്ചതോടെയാണ് വിദ്യാർഥി പ്രക്ഷോഭത്തിന് തുടക്കമായത്. സ്റ്റേഷൻ നവീകരണത്തിലെ അഴിമതിയും മേൽനോട്ടത്തിലെ വീഴ്ചകളും ദുരന്തത്തിന് കാരണമായെന്ന ആരോപണങ്ങൾ ഉയർന്നു.
ദുരന്തവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകൾ പുറത്തുവിടുക, ഉത്തരവാദികളെ നിയമത്തിന് മുന്നിൽ കൊണ്ടുവരുക, പ്രതിഷേധക്കാരെ ആക്രമിച്ചവർക്കെതിരെ നടപടി സ്വീകരിക്കുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളുമായി വിദ്യാർഥികൾ സമരരംഗത്തിറങ്ങി. പിന്നീട് പ്രക്ഷോഭം അഴിമതിക്കെതിരെയും ഭരണസംവിധാനത്തിലെ പരിഷ്കാരങ്ങൾക്കായും വ്യാപിച്ചു.
വിദ്യാർഥികൾക്ക് പുറമെ അധ്യാപകർ, കർഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, മറ്റ് സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങൾ എന്നിവരും പ്രക്ഷോഭത്തിന് പിന്തുണ നൽകി. 2025 ജനുവരിയിൽ അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി മിലോസ് വുസെവിച്ച് രാജിവച്ചെങ്കിലും സമരം തുടർന്നു.
നേതാവില്ലാത്ത പ്രസ്ഥാനത്തിന് വിജയം
പരമ്പരാഗത രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയായി രൂപീകരിക്കാതെ വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാനാർഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു. സർവകലാശാലാ അസംബ്ലികളിലൂടെയും കൂട്ടായ ചർച്ചകളിലൂടെയും 250 സ്ഥാനാർഥികളെ ഉൾപ്പെടുത്തി பட்டியல் തയ്യാറാക്കി.
സ്ഥാനാർഥികളിൽ பல்கலைக்கழக അധ്യാപകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, സംരംഭകർ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകർ തുടങ്ങിയവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. വിദ്യാർഥികൾ നേരിട്ട് സ്ഥാനാർഥികളായില്ല. അഴിമതി തടയുക, വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ പരിഷ്കാരം, പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളിലുള്ള വിശ്വാസം പുനഃസ്ഥാപിക്കുക എന്നിവയാണ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രധാന വാഗ്ദാനങ്ങൾ.
ഇനി സർക്കാർ രൂപീകരണം
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം നേടിയെങ്കിലും പുതിയ സർക്കാരിന്റെ നേതൃത്വം ആരായിരിക്കുമെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തതയില്ല. പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഔദ്യോഗിക നേതാവില്ലാത്തതിനാൽ പ്രധാനമന്ത്രിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതും മന്ത്രിസഭ രൂപീകരിക്കുന്നതും വെല്ലുവിളിയാകുമെന്ന് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു.
അന്തിമ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം പ്രഖ്യാപിച്ച് പാർലമെന്റ് സമ്മേളിച്ചശേഷം 90 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കണം. സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി, അഴിമതി തടയൽ, പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളുടെ പരിഷ്കാരം, വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയാണ് പുതിയ സർക്കാരിന് മുന്നിലുള്ള പ്രധാന വെല്ലുവിളികൾ.
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വിജയം യൂറോപ്പിലെ മറ്റ് വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കും പ്രചോദനമാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. എന്നാൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം ഭരണപരമായ മാറ്റങ്ങളിലേക്ക് എത്രത്തോളം വഴിതെളിക്കുമെന്നത് പുതിയ സർക്കാരിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.
