മരക്കുറ്റിയിൽ ഒരുങ്ങിയ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ദാഹമകറ്റൽ
വയനാടിന്റെ കാടുകൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക സ്വഭാവമുണ്ട്. അത് വെറും മരങ്ങളുടെയും മലകളുടെയും ഭൂമി മാത്രമല്ല – അത് ഓർമ്മകളുടെ, ആചാരങ്ങളുടെ, ആദിമ ജ്ഞാനത്തിന്റെ ജീവനുള്ള ഒരു ശേഖരമാണ്. ആ ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഒരു തിളങ്ങുന്ന ഉദാഹരണമാണ് വയനാട് ജില്ലയിലെ മീനങ്ങാടി പഞ്ചായത്തിലെ 17-ാം വാർഡിൽ, തച്ചമ്പത്ത് കുറുമക്കുടിക്കാരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട പാക്കം കേണി – ഒരു ജനതയുടെ ദാഹം തീർക്കുന്ന, നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കമുള്ള, ഒരു അത്ഭുത മരക്കുറ്റി കേണി.
യാത്ര തുടങ്ങുന്നത് ഇവിടെ നിന്ന്
തച്ചമ്പത്ത് കുടിയിൽ നിന്ന് ഓണി ഇറങ്ങി, കേണിപ്പെരളിയിലൂടെ ഏകദേശം 600 മീറ്ററോളം ഇറക്കത്തിലേക്ക് നടക്കുമ്പോൾ ആദ്യം കണ്ണിൽ പെടുന്നത് ഒരു തുറന്ന വയൽ പ്രദേശമാണ്. ആ കാഴ്ച തന്നെ സഞ്ചാരിയുടെ മനസ്സ് ഒന്ന് നിശ്ചലമാക്കും – കാരണം, ഇവിടെ കാലം ഒരുപക്ഷേ ഇന്നലെ മാത്രം ആരംഭിച്ചതുപോലെ തോന്നും.
യന്ത്രങ്ങളുടെ ഇരമ്പലോ ട്രാക്ടറുകളുടെ ഗർജ്ജനമോ ഇല്ലാതെ, മനുഷ്യശ്രമം മാത്രം മൂലധനമാക്കി പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ നെൽകൃഷി ചെയ്തു വരുന്ന ഈ വയൽ ഭൂമി ഇന്നത്തെ കാലത്ത് ഒരപൂർവ്വ ദൃശ്യമാണ്. ഒരിക്കൽ ഇവിടം കണ്ടാൽ, ഇതൊരു ഫോട്ടോ ഫ്രെയിം ആണോ, യഥാർഥ ജീവിതമാണോ എന്ന് സംശയം തോന്നും. ആ വയലിന്റെ നടുവിലൂടെ ഒഴുകുന്ന തോട്, അതിനു കുറുകെ ഒരു കോൺക്രീറ്റ് സ്ലാബ് പാലം. ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു കാര്യം – ആ പാലത്തിന് ഇരുഭാഗത്തേക്കും ശരിയായ റോഡ് സൗകര്യം ഇനിയും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഈ ചെറിയ തടസ്സം കടന്ന്, ഇറക്കം ഇറങ്ങി ചെന്നാൽ – അവിടെ ഇരിക്കുന്നു, ആ അത്ഭുതം.
ഐനി പ്ലാവിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച കേണി
ഒറ്റ നോട്ടത്തിൽ ഒരു സാധാരണ കിണർ പോലെ തോന്നാം. എന്നാൽ അൽപ്പം ശ്രദ്ധിച്ചാൽ അസാധാരണത്വം മനസ്സിലാകും. ഇത് ഇഷ്ടികയോ സിമന്റോ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച കിണറല്ല. ഐനി പ്ലാവ് മരത്തിന്റെ കുറ്റിയിലാണ് ഈ കേണിയുടെ നിർമ്മിതി. ആ തടിക്കുറ്റിക്ക് ചുറ്റും, ആധുനിക കാലത്ത് സംരക്ഷണത്തിനായി കോൺക്രീറ്റ് റിങ് ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട് – പക്ഷേ ആത്മാവ് ആ ഐനി പ്ലാവ് തടിയുടേതു തന്നെ.
ഒരു മീറ്ററോളം ആഴം, അര മീറ്ററോളം വീതി
ഒറ്റ നോട്ടത്തിൽ ചെറിയ ഈ കേണിക്ക് ഒരു മഹാ സമുദ്രത്തിന്റെ ഉദാരതയാണ്. ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ, ഏറ്റവും മുകളിലെ ‘തൊലിപ്പുറത്ത് ‘ഉറവ ഉത്ഭവിക്കുന്നു എന്നത് ഈ കേണിയുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ സ്വഭാവ വിശേഷമാണ്. ആഴത്തിൽ തുരന്ന് ജലം തേടേണ്ടതില്ല – ഭൂമിയുടെ ഏറ്റവും മേൽ ത്വക്കിൽ തന്നെ ജലം ഊർന്നുവരുന്നു, തെളിഞ്ഞ്, തണുത്ത്, ഒരു നിമിഷം പോലും ഇടവേള ഇല്ലാതെ.
കര കവിയില്ല, വറ്റില്ല – ഇത് പ്രകൃതിയുടെ ഒരു നിഗൂഢ വാഗ്ദാനം
ഈ കേണിയിൽ ഒരു കുടം വെള്ളം കോരി എടുത്താൽ, ഉടനെ ഉറവ ഉണർന്ന് കേണി വീണ്ടും നിറഞ്ഞ് നിൽക്കും ഇതൊരു അതിശയോക്തിയല്ല – ദൈനംദിനം ഇത് അനുഭവിക്കുന്ന കുറുമ കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതസാക്ഷ്യമാണ്. ഏറ്റവും ശക്തമായ വേനൽക്കാലത്ത്, ചുറ്റുമുള്ള ആഴമേറിയ കിണറുകൾ വരണ്ടുണങ്ങിയാലും, കുഴൽ കിണറുകൾ നിശബ്ദമായാലും – ഈ ഐനി പ്ലാവ് മരക്കുറ്റി കേണി ഒരേ തണുപ്പോടെ, ഒരേ തെളിച്ചത്തോടെ, ഒരേ ഉദാരതയോടെ ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കും.
ഇത് ഒരു ഐതിഹ്യത്തിന്റെ ഭാഗമല്ല. ഒരേ സമയം മൂന്ന് തലമുറകൾ ഈ കേണിയുടെ അത്ഭുതം ഓർമ്മിക്കുന്നു – മുത്തച്ഛൻ പറഞ്ഞ കഥ, അച്ഛൻ ജീവിച്ച അനുഭവം, മക്കൾ ഇന്നും ആശ്രയിക്കുന്ന യാഥാർഥ്യം.
പുലർച്ചെ അഞ്ചിന് ഉണരുന്ന ഒരു ആചാരം
ഈ കേണിക്ക് ചുറ്റും ഒരു ദൈനംദിന ചടങ്ങുണ്ട് – ഒരർഥത്തിൽ അത് ഒരു ആചാരം തന്നെയാണ്. പുലർച്ചെ അഞ്ചു മണിക്ക് മുമ്പ് കുടിക്കാർ കേണിക്കരയിൽ എത്തിത്തുടങ്ങും. ആദ്യം എത്തുന്നവർക്ക് ഒരു ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട് – കേണി തേവി വറ്റിച്ച്, ഉള്ളം കഴുകി, ശുദ്ധമാക്കി, പിന്നെ വരുന്നവർക്കായി ഒരുക്കി വെക്കണം. ഒരേ സമയം ഒന്നിൽ കൂടുതൽ കുടത്തിൽ വെള്ളം ശേഖരിക്കില്ല – ഊഴം പാലിക്കുന്നു, ക്ഷമ പാലിക്കുന്നു, ആദരവ് പാലിക്കുന്നു.
ഇന്നത്തെ ലോകം ഒരൊറ്റ ടാപ്പ് തിരിഞ്ഞ് ജലം ഒഴുക്കുന്ന ലോളിക്ക് ആ ദൃശ്യം – ഇരുട്ടിൽ ഒരു കൂട്ടം മനുഷ്യർ ഒരു ചെറിയ കേണിക്കരയിൽ ഊഴം കാത്ത് നിൽക്കുന്ന ദൃശ്യം – കേവലം ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ ചിത്രമല്ല. അത് ഒരു ജനതയുടെ പ്രകൃതിയോടുള്ള ഐക്യത്തിന്റെ, അച്ചടക്കത്തിന്റെ, ആദരവിന്റെ ചിത്രമാണ്.
ഒരു കുടി, രണ്ട് ലോകം
തച്ചമ്പത്ത് മേലേ കുടിക്കാരും, താഴെ കുടിക്കാരും – ഈ രണ്ടു കൂട്ടരുടെ ദൈനംദിന ജീവിതം ഈ കേണിയെ ആശ്രയിച്ചാണ് ഒഴുകുന്നത്. കുടിവെള്ളം മാത്രമല്ല – കല്യാണം, മരണം, ആചാരം, ആഘോഷം– ഒരു ജീവിതം ഒഴുകിനീങ്ങുന്ന ഓരോ ചടങ്ങിലും ഈ കേണിയിലെ ജലം ഒഴിച്ചുകൂടാനാവില്ല. ഒരു നവജാതശിശു ഇവിടെ ഭൂമിയിൽ ഉദിക്കുമ്പോഴും, ഒരു ജീവൻ ഇവിടെ നിന്ന് യാത്രയാകുമ്പോഴും – ആ ജലം അവിടെ ഉണ്ടാകും. ഒരർഥത്തിൽ ഈ കേണി ആ ജനതയുടെ ജന്മ–മൃത്യു ചക്രത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദ സാക്ഷിയാണ്.
കുടിക്ക് ഒരു ഡസൻ കേണികൾ – ഒരു ജനതയുടെ ജ്ഞാനം
പാക്കം കേണി ഒറ്റയ്ക്ക് നിൽക്കുന്ന ഒരു അത്ഭുതമല്ല. വയനാട് ജില്ലയിൽ, കുറുമ കുടികളെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഇത്തരം ഒരു ഡസനോളം കേണികൾ ഇന്നും ജീവനോടെ ഇരിക്കുന്നു – മരക്കുറ്റി കേണി, പനങ്കുറ്റി കേണി, പനമ്പാത്തി, ഒള അള കേണികൾ ഇങ്ങനെ ഓരോന്നിനും ഓരോ സ്വഭാവം, ഓരോ നിർമ്മാണ ശൈലി. ഇവ നൂറ്റാണ്ടുകൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ഇന്നും ജീവൻ വഹിക്കുന്നുണ്ട് എന്നത് ഒരു അത്ഭുതം തന്നെ.
ഇതേ കുടിയിൽ സർക്കാർ ഫണ്ടിൽ നിർമ്മിച്ച ആഴമേറിയ കിണറുകളും കുഴൽ കിണറുകളും ഇന്ന് ഉപയോഗശൂന്യമായി നോക്കുകുത്തിയായി നിൽക്കുന്നു. ആ ആധുനിക നിർമ്മിതികൾക്ക് ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തത്, ഒരു ഐനി പ്ലാവ് മരക്കുറ്റി നൂറ്റാണ്ടുകളായി നിശ്ശബ്ദമായി ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇതിനേക്കാൾ വലിയ ഒരു പ്രകൃതി പാഠം വേറെ എന്തുണ്ട്?
പൈതൃക പദവി – ഇനിയും കിട്ടാത്ത ഒരംഗീകാരം
ഈ കേണിക്ക് പൈതൃക പദവി ലഭിക്കേണ്ട കാലം എന്നേ കഴിഞ്ഞു. ഒരേ സമയം മൂന്ന് തലമുറകളുടെ ഓർമ്മ ഉള്ള ഒരു ജലസ്രോതസ്സ്, ഒരു ദൈനംദിന ആശ്രയം, ഒരു ആചാര കേന്ദ്രം ഇതൊക്കെ ആണ് ഈ കേണി. ഇതിനെ ഒരു രേഖയിൽ പകർത്തുക, സംരക്ഷിക്കുക, ഭാവി തലമുറകൾക്കായി ഒരുക്കി വെക്കുക – ഇത് ഒരു ഭരണകൂടത്തിന്റെ ബാധ്യതയാണ്, ആ ജനതയോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.
യാത്രക്കാർക്ക് ഒരു വഴികാട്ടി
ഈ കേണി കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ വയനാട്ടിലെ മീനങ്ങാടി** ലക്ഷ്യമാക്കി എത്തുക. തച്ചമ്പത്ത് കുടിയിൽ നിന്ന്, ഓണി ഇറങ്ങി, കേണിപ്പെരളിയിലൂടെ 600 മീറ്ററോളം ഇറക്കത്തിലേക്ക് നടക്കുക. ആ നടപ്പ് ഒരു ട്രെക്കിംഗ് അനുഭവം കൂടിയാണ് – ഒരു ഭാഗത്ത് പച്ച വിരിച്ച കൃഷിയിടം, മറ്റൊരു ഭാഗത്ത് വയനാടൻ കാടിന്റെ ഇളം കുളിർ. കേണിക്കരയിൽ ചെന്നാൽ ചെരിപ്പ് ഊരിവെക്കുക ആ ഭൂമി ആ ജനതയ്ക്ക് പരിശുദ്ധമാണ്, ആ ആദരവ് പരിപാലിക്കുക. ഒരു ഗ്ലാസ് ജലം ആ മുളഗ്ലാസിൽ ഒഴിഞ്ഞ് കുടിക്കൂ – ആ തണുപ്പ് ഒരൊറ്റ കവിളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന ഒരു നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
“ഭൂമിയുടെ തൊലിപ്പുറത്ത് ഊർന്നുവരുന്ന ആ ഉറവ, ഒരു ജനതയുടെ ദാഹം തീർക്കുന്നു – കവിയാതെ, വറ്റാതെ, ഒരിക്കലും ക്ഷീണം തോന്നാതെ. ഐനി പ്ലാവ് ഒരു കിണർ ആകുമ്പോൾ, ഒരു കാട് ഒരു ജനതയ്ക്ക് ജീവൻ ആകുകയാണ്.”
ഈ കേണി ഒരു കാഴ്ചബംഗ്ലാവ് അല്ല – ഒരു ജീവനുള്ള ആചാരഭൂമിയാണ്. ഇവിടെ വരൂ, ഈ ജലം കുടിക്കൂ, ഈ ജ്ഞാനം ഉള്ളിലേക്ക് ആഴ്ത്തൂ. പ്ലാസ്റ്റിക് ഉപയോഗിക്കരുത് ശബ്ദം ഉയർത്തരുത്, ആ ഭൂമിയെ ബഹുമാനിക്കൂ – ഇനിയും തലമുറകൾ ഇവിടെ ദാഹം തീർക്കണം
✍️ സിജു ജേക്കബ്
( സഞ്ചാരി ,എഴുത്തുകാരൻ)
