ന്യൂഡൽഹി: ഭാരതത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത കൈത്തറി പൈതൃകത്തെ ആഗോളതലത്തിൽ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച പ്രശസ്ത നെയ്ത്ത് കലാകാരൻ ശ്രീ ജ്യോതിഷ് ദേബ്നാഥിന് രാജ്യത്തിന്റെ പരമോന്നത ബഹുമതികളിലൊന്നായ പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം. ചരിത്രപ്രസിദ്ധവും അതിസൂക്ഷ്മവുമായ മസ്ലിൻ, ജാംദാനി സാരികളുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ അദ്ദേഹം കൈവരിച്ച സമാനതകളില്ലാത്ത വൈദഗ്ദ്ധ്യം കണക്കിലെടുത്താണ് കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഈ ബഹുമതി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. കാലപ്പഴക്കത്താൽ വിസ്മൃതിയിലേക്ക് മറഞ്ഞുപോകുമായിരുന്ന പരമ്പരാഗത നെയ്ത്ത് ശൈലികളെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിച്ച നിർണായക പങ്കിനുള്ള ആദരവുകൂടിയാണ് ഈ പുരസ്കാരം.
നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കമുള്ള നെയ്ത്തുപാരമ്പര്യത്തെ ആധുനിക കാലത്തെ അഭിരുചികൾക്കനുസരിച്ച് മാറ്റിയെടുക്കുന്നതിൽ ജ്യോതിഷ് ദേബ്നാഥ് വലിയ വിജയമാണ് കൈവരിച്ചത്. കൈത്തറി മേഖല കടുത്ത വെല്ലുവിളികളും യന്ത്രവത്കരണവും നേരിടുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിലും, പരമ്പരാഗത രീതികളുടെ തനിമ ചോർന്നുപോകാതെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇടപെടലുകൾക്ക് സാധിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുരസ്കാര നേട്ടം രാജ്യത്തെ ലക്ഷക്കണക്കിന് വരുന്ന കൈത്തറി തൊഴിലാളികൾക്ക് വലിയ ആവേശവും പ്രചോദനവുമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
വിസ്മൃതിയിലായ മസ്ലിൻ-ജാംദാനി കലകളുടെ പുനരുജ്ജീവനം
ഒരു കാലത്ത് രാജകീയ പ്രൗഢിയുടെ പ്രതീകമായിരുന്ന മസ്ലിൻ, ജാംദാനി നെയ്ത്ത് രീതികൾ ഇന്ന് ഇന്ത്യയിൽ കടുത്ത പ്രതിസന്ധി നേരിടുന്ന കായിക വിനോദത്തിന് സമാനമായ കഠിനാധ്വാനം ആവശ്യമുള്ള കലകളാണ്. അതിസൂക്ഷ്മമായ നൂലുകൾ ഉപയോഗിച്ച്, മാസങ്ങളോളം നീളുന്ന അത്യദ്ധ്വാനത്തിലൂടെയാണ് ഓരോ ജാംദാനി സാരിയും നെയ്തെടുക്കുന്നത്. ലാഭക്കൊതിയും വ്യാവസായിക ഉത്പാദനവും കൂടിയായപ്പോൾ ഈ പരമ്പരാഗത സാങ്കേതികവിദ്യകൾ പരീക്ഷണഘട്ടത്തിലായിരുന്നു. എന്നാൽ ജ്യോതിഷ് ദേബ്നാഥ് ഈ നെയ്ത്തുശൈലിയിലെ തനത് പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും ശാസ്ത്രീയമായ സമീപനത്തിലൂടെയും ഭീഷണി നേരിട്ട സാങ്കേതികവിദ്യകളെ തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു.
പഴയകാല ഡിസൈനുകളെയും നെയ്ത്തുരീതികളെയും കുറിച്ച് ആഴത്തിൽ പഠിച്ച അദ്ദേഹം, അവയെ പുതിയ തലമുറയിലെ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ പരിഷ്കരിച്ചു. വസ്ത്രധാരണത്തിലെ സമകാലിക മാറ്റങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ടുകൊണ്ട്, ഭാരം കുറഞ്ഞതും ആകർഷകവുമായ ഡിസൈനുകളിലേക്ക് മസ്ലിൻ നെയ്ത്തിനെ അദ്ദേഹം പറിച്ചുനട്ടു. പൈതൃകം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം അതിന് വാണിജ്യപരമായ വിപണി കണ്ടെത്താനും സാധിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു.
കൈത്തറി മേഖലയുടെ വികസനവും പുതിയ തലമുറയുടെ പങ്കാളിത്തവും
കേവലം ഒരു നെയ്ത്തുകാരൻ എന്നതിനപ്പുറം, നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾക്ക് തൊഴിലും പരിശീലനവും നൽകുന്ന ഒരു വഴികാട്ടികൂടിയാണ് ജ്യോതിഷ് ദേബ്നാഥ്. മാഞ്ഞുപോകുന്ന ഈ കല വരുംതലമുറകളിലേക്ക് പകർന്നുനൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ നിരവധി യുവ നെയ്ത്തുകാർക്കാണ് അദ്ദേഹം പരിശീലനം നൽകിവരുന്നത്. കൈത്തറി ഉത്പന്നങ്ങൾക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ വലിയ സ്വീകാര്യത നേടിക്കൊടുക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു.
തനിക്ക് ലഭിച്ച പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം തന്റെ വ്യക്തിപരമായ നേട്ടമല്ലെന്നും, പാരമ്പര്യ നെയ്ത്ത് കലയെ നെഞ്ചേറ്റുന്ന രാജ്യത്തെ എല്ലാ നെയ്ത്തുകാർക്കുമായി ഇത് സമർപ്പിക്കുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം പ്രതികരിച്ചു. വരുംവർഷങ്ങളിൽ മസ്ലിൻ, ജാംദാനി നെയ്ത്ത് രീതികൾ കൂടുതൽ ജനകീയമാക്കാനും, കൂടുതൽ യുവാക്കളെ ഈ മേഖലയിലേക്ക് ആകർഷിക്കാനും ആവശ്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി മുന്നോട്ടുപോകുമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
