കാഠ്മണ്ഡു: ഹിമാനി തകർച്ചയെ തുടർന്നുണ്ടായ പ്രളയത്തിൽ വൻ നാശനഷ്ടമുണ്ടായ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാലാവസ്ഥാ നഷ്ടപരിഹാരത്തിനായി അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ സമ്മർദം ശക്തമാക്കി നേപ്പാൾ. ആഗോള ഹരിതഗൃഹ വാതക പുറന്തള്ളലിൽ വളരെ ചെറിയ പങ്ക് മാത്രമുള്ള രാജ്യമായിട്ടും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ ഗുരുതര പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവരുന്നുവെന്നാണ് നേപ്പാളിന്റെ നിലപാട്.
ഓഗസ്റ്റ് 26-ന് ഭോട്ടെ കോശി നദീതടത്തിലുണ്ടായ മിന്നൽപ്രളയത്തെ തുടർന്ന് വീടുകൾ, റോഡുകൾ, പാലങ്ങൾ, വൈദ്യുതി പദ്ധതികൾ, വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങൾ, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് വ്യാപക നാശനഷ്ടമുണ്ടായി. ദുരന്തത്തിന്റെ സാമ്പത്തികവും സാമ്പത്തികേതരവുമായ മുഴുവൻ നഷ്ടവും ഇതുവരെ കണക്കാക്കിയിട്ടില്ലെന്നും പ്രാഥമിക വിലയിരുത്തലിൽ തന്നെ നാശനഷ്ടത്തിന്റെ തോത് രാജ്യത്തിന്റെ അടിയന്തര പ്രതികരണ ശേഷിക്കപ്പുറമാണെന്നും നേപ്പാൾ സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കി.
ഇതിന്റെ ഭാഗമായി നേപ്പാൾ Fund for Responding to Loss and Damage-ന്റെ ബോർഡിനോട് അടിയന്തര ധനസഹായം ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ധനമന്ത്രി സ്വർണിം വാഗ്ലെയും വന-കൃഷി മന്ത്രി ഗീത ചൗധരിയും ഒപ്പിട്ട കത്ത് ഓഗസ്റ്റ് 31-ന് അയച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. വിശദമായ നഷ്ടപരിഹാരത്തുക കത്തിൽ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടില്ല; എത്ര സഹായം നൽകണമെന്ന് ഫണ്ടിന്റെ ബോർഡാണ് തീരുമാനിക്കേണ്ടത്. ദുരന്തബാധിതർക്ക് സഹായമെത്തിക്കാനും അവശ്യ സേവനങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും കൂടുതൽ ദുരിതം ഒഴിവാക്കാനും അടിയന്തര നടപടി വേണമെന്നാണ് നേപ്പാളിന്റെ ആവശ്യം.
അതേസമയം, പ്രധാന ഹരിതഗൃഹ വാതക പുറന്തള്ളൽ രാജ്യങ്ങളായ ചൈന, യുഎസ്, ഇന്ത്യ എന്നിവ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നഷ്ടങ്ങൾക്ക് ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കണമെന്നും നേപ്പാൾ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ശിശിർ ഖനാൽ ആവശ്യപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. ഇത് സാധാരണ ദുരിതാശ്വാസ സഹായമല്ലെന്നും കാലാവസ്ഥാ നീതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നഷ്ടപരിഹാരമാണെന്നുമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ ആഘാതം നേരിടുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്ക് ചരിത്രപരമായി വലിയ തോതിൽ പുറന്തള്ളൽ നടത്തിയ രാജ്യങ്ങൾ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കണമെന്നാണ് നേപ്പാൾ വാദിക്കുന്നത്.
നേപ്പാൾ പ്രധാനമന്ത്രി ബാലേന്ദ്ര ഷായും ദുരന്തത്തെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി പ്രതികരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹിമാലയൻ മേഖലയിൽ വർധിക്കുന്ന താപനിലയും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും ഇത്തരം ദുരന്തങ്ങളുടെ അപകടസാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഹിമാലയത്തിൽനിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന ജലസ്രോതസ്സുകളെ ആശ്രയിക്കുന്ന കോടിക്കണക്കിന് ആളുകളെ ബാധിക്കുന്ന വിശാലമായ പ്രശ്നമാണിതെന്നും നേപ്പാൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ഭോട്ടെ കോശി ദുരന്തത്തിന്റെ പൂർണമായ നഷ്ടം ഇപ്പോഴും വിലയിരുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. തിരച്ചിൽ, രക്ഷാപ്രവർത്തനം, ദുരിതാശ്വാസം, നാശനഷ്ട വിലയിരുത്തൽ എന്നിവ തുടരുന്നതിനിടെ, അടിയന്തര സഹായത്തിനൊപ്പം ദീർഘകാല പുനരധിവാസത്തിനും പുനർനിർമാണത്തിനുമുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര പിന്തുണയാണ് നേപ്പാൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നത്.
