തിരുവനന്തപുരം: സംസ്ഥാനത്തെ വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധി നേരിടുന്നതിനായി പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകി മുന്നോട്ടുപോകാൻ കെഎസ്ഇബി. വൈദ്യുതി കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ ലഭ്യമാകുന്ന സമയത്ത് ജലം ഉയർന്ന ജലാശയത്തിലേക്ക് പമ്പ് ചെയ്ത് സംഭരിക്കുകയും ആവശ്യകത കൂടുന്ന സമയത്ത് അതേ ജലം ഉപയോഗിച്ച് വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സംവിധാനമാണ് പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ്.
ബാറ്ററി എനർജി സ്റ്റോറേജ് സംവിധാനങ്ങൾക്കൊപ്പം പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതികളും വൈദ്യുതി സംഭരണത്തിനുള്ള ദീർഘകാല സംവിധാനമായി പരിഗണിക്കുകയാണ് സർക്കാർ. സൗരോർജ ഉൽപാദനം കൂടുതലുള്ള പകൽസമയത്ത് ലഭിക്കുന്ന വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ച് ജലം ഉയർന്ന ജലാശയത്തിലേക്ക് പമ്പ് ചെയ്യാനും വൈകുന്നേരങ്ങളിലും രാത്രിയിലും ആവശ്യകത ഉയരുമ്പോൾ വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കാനും ഈ സംവിധാനത്തിലൂടെ സാധിക്കും.
നിലവിൽ കക്കയം പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതിയുടെ വിശദമായ പദ്ധതിരേഖ തയ്യാറാക്കുന്നതിനായി കെഎസ്ഇബി ടാറ്റ കൺസൾട്ടൻസിയെ ചുമതലപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രാഥമിക പഠനത്തിൽ പദ്ധതിയിലൂടെ ഏകദേശം 800 മുതൽ 1000 മെഗാവാട്ട് വരെ വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കാനുള്ള സാധ്യത കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. കക്കയം, കുറ്റ്യാടി ഡാമുകളിൽ വൈദ്യുതി ഉൽപാദനത്തിനുശേഷം പുറത്തേക്ക് ഒഴുകുന്ന ജലം പുനരുപയോഗിക്കുന്നതാണ് പദ്ധതിയുടെ അടിസ്ഥാന ആശയം.
ഇടുക്കി പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതിക്കും പ്രാധാന്യം നൽകുന്നുണ്ട്. ഏകദേശം 800 മെഗാവാട്ട് ശേഷിയുള്ള പദ്ധതിക്കായി വാപ്കോസ് പരിസ്ഥിതി പഠനം നടത്തിവരികയാണ്. മുതിരപ്പുഴയിൽ 100 മെഗാവാട്ട് ശേഷിയുള്ള പദ്ധതിയുടെ ഡിപിആർ പൂർത്തിയായിട്ടുണ്ട്. പൊരിങ്ങൽകുത്ത്, ഇടമലയാർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ സാധ്യതാ പഠനങ്ങളും പൂർത്തിയായതായി കെഎസ്ഇബി വ്യക്തമാക്കുന്നു. ശബരിഗിരിയിൽ 600 മെഗാവാട്ട് ശേഷിയുള്ള പദ്ധതി നടപ്പാക്കാനുള്ള നിർദേശവും പരിഗണനയിലുണ്ട്.
മൂന്നാറിലെ ലക്ഷ്മി എസ്റ്റേറ്റിൽ 800 മെഗാവാട്ട് ശേഷിയുള്ള പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതിയുടെ സാധ്യതയും നേരത്തെ പരിശോധിച്ചിരുന്നു. 2023ൽ കെഎസ്ഇബി ഇതിനായി തെഹ്രി ഹൈഡ്രോ ഡവലപ്മെന്റ് കോർപറേഷനെ പഠനത്തിനായി ക്ഷണിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് 2,000 മെഗാവാട്ട് ശേഷിയുള്ള പദ്ധതിയാണ് ശിപാർശ ചെയ്തതെന്നും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.
പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതികളുടെ പ്രധാന വെല്ലുവിളി വലിയ നിക്ഷേപമാണ്. ഒരു മെഗാവാട്ടിന് ഏകദേശം ആറുകോടി രൂപ ചെലവ് വരുമെന്നാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. കക്കയം പദ്ധതിക്ക് മാത്രം ഏകദേശം 3,600 കോടി രൂപയുടെ നിക്ഷേപം ആവശ്യമായി വരുമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. ഈ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത കണക്കിലെടുത്ത് സ്വകാര്യ കമ്പനികളുടെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ ‘ബിൽഡ്-ഓപ്പറേറ്റ്-ട്രാൻസ്ഫർ’ മാതൃകയിൽ പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കാനുള്ള നിർദേശങ്ങളും നേരത്തെ ഉയർന്നിരുന്നു.
ഇതിനിടെ, സംസ്ഥാനത്ത് നിർദേശിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന 13 പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതികൾക്ക് ആകെ 6,155 മെഗാവാട്ട് ശേഷിയുണ്ടെന്നും 36,000 കോടിയിലേറെ രൂപയുടെ നിക്ഷേപം ആവശ്യമായി വരുമെന്നും റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. 2022ൽ കേന്ദ്ര പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമായ തെഹ്രി ഹൈഡ്രോ ഡവലപ്മെന്റ് കോർപറേഷൻ (THDC) ഈ പദ്ധതികൾ സംബന്ധിച്ച് സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് നിർദേശം നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇവയിൽ പലതിനും ഇതുവരെ തുടർനടപടി ഉണ്ടായിട്ടില്ല.
കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി ആവശ്യകത വർധിക്കുകയും ആഭ്യന്തര ഉൽപാദനം ആവശ്യത്തിന് തികയാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് സംഭരണശേഷിയുള്ള പദ്ധതികളുടെ പ്രാധാന്യം വർധിക്കുന്നത്. നിലവിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വൈദ്യുതി ആവശ്യത്തിന്റെ ഏകദേശം നാലിലൊന്ന് മാത്രമാണ് ആഭ്യന്തര ഉൽപാദനത്തിലൂടെ നിറവേറ്റുന്നതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. പകൽ ലഭിക്കുന്ന സൗരോർജം സംഭരിച്ച് ഉച്ചസ്ഥായി ആവശ്യകതയുള്ള സമയത്ത് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്നത് പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രധാന നേട്ടമാണ്.
എന്നാൽ പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതികൾ ഉടൻ വൈദ്യുതി ഉൽപാദനം ആരംഭിക്കുന്ന ഘട്ടത്തിലെത്തിയിട്ടില്ല. വിവിധ പദ്ധതികൾ സാധ്യതാ പഠനം, വിശദമായ പദ്ധതിരേഖ തയ്യാറാക്കൽ തുടങ്ങിയ ഘട്ടങ്ങളിലാണ്. അതിനാൽ നിലവിലെ വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധിക്ക് അടിയന്തര പരിഹാരമായി ഇവയെ കാണുന്നതിന് പകരം, ഭാവിയിലെ വൈദ്യുതി സംഭരണ-ഉൽപാദന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാനുള്ള ദീർഘകാല സംവിധാനമായാണ് പദ്ധതികളെ കാണേണ്ടത്.
