സ്ട്രാസ്ബർഗ്: കാനഡയെ യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ (EU) ആദ്യ ‘അസോസിയേറ്റ് അംഗമാക്കുന്നതിനുള്ള’ സാധ്യത തുറക്കണമെന്ന് യൂറോപ്യൻ കമ്മിഷൻ പ്രസിഡന്റ് ഉർസുല വോൺ ഡെർ ലെയൻ നിർദേശിച്ചു. സ്ട്രാസ്ബർഗിൽ യൂറോപ്യൻ പാർലമെന്റിൽ നടത്തിയ വാർഷിക സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ദി യൂണിയൻ പ്രസംഗത്തിനിടെയായിരുന്നു കാനഡ പ്രധാനമന്ത്രി മാർക്ക് കാർണിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വോൺ ഡെർ ലെയന്റെ പ്രഖ്യാപനം.
കാനഡയും യൂറോപ്പും ജനാധിപത്യം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, കൃത്രിമബുദ്ധി, ആർട്ടിക് മേഖല, ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധം, നിർണായക ധാതുക്കൾ, വിതരണ ശൃംഖല, പ്രതിരോധം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ സമാനമായ നിലപാടുകളും താൽപര്യങ്ങളും പങ്കിടുന്നുവെന്ന് വോൺ ഡെർ ലെയൻ പറഞ്ഞു. കാനഡയുമായി നിലവിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ വിപുലീകരിച്ച് സാമ്പത്തിക, സാങ്കേതിക, പ്രതിരോധ മേഖലകളിൽ സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്നും അവർ വ്യക്തമാക്കി.
എന്നാൽ ‘അസോസിയേറ്റ് അംഗത്വം’ നിലവിൽ EU ഉടമ്പടികളിൽ നിലവിലുള്ള ഒരു ഔദ്യോഗിക അംഗത്വ വിഭാഗമല്ല. അതിനാൽ കാനഡയ്ക്ക് ഈ പദവി നൽകുന്നതിനുള്ള കൃത്യമായ ഘടനയും അവകാശങ്ങളും ബാധ്യതകളും ഇതുവരെ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. നിർദേശം മുന്നോട്ടുപോകണമെങ്കിൽ EUയിലെ 27 അംഗരാജ്യങ്ങളുടെ അംഗീകാരം ആവശ്യമായി വരും.
കാനഡയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് പൂർണ EU അംഗത്വത്തിനുള്ള അപേക്ഷയാണ് ഇപ്പോഴത്തെ ലക്ഷ്യമെന്നതും ശരിയല്ല. പ്രധാനമന്ത്രി മാർക്ക് കാർണി ഏതാനും ദിവസം മുമ്പ് കാനഡ EU അംഗത്വം തേടുന്നില്ലെന്നും പകരം ‘തനതായ സഖ്യം’ (unique alliance) ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്നും വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. വോൺ ഡെർ ലെയന്റെ പുതിയ നിർദേശത്തെ കാർണിയുടെ ഓഫീസ് സ്വാഗതം ചെയ്തെങ്കിലും, ‘അസോസിയേറ്റ് അംഗത്വം’ സംബന്ധിച്ച വിശദമായ നിബന്ധനകൾ ഇതുവരെ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.
പുതിയ സഹകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഊർജം, നിർണായക ധാതുക്കൾ, ബാറ്ററി വ്യവസായം, കൃത്രിമബുദ്ധി, ക്വാണ്ടം സാങ്കേതികവിദ്യ, സൈബർ സുരക്ഷ, പ്രതിരോധ വ്യവസായം, ആർട്ടിക് മേഖല തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ കൂടുതൽ ഏകോപനം ലക്ഷ്യമിടുന്നതായി വോൺ ഡെർ ലെയൻ വ്യക്തമാക്കി. കാനഡയും EUയും തമ്മിലുള്ള നിലവിലെ സമഗ്ര സാമ്പത്തിക-വ്യാപാര കരാറിനപ്പുറം ബന്ധം വികസിപ്പിക്കാനുള്ള നീക്കമാണിത്.
അതേസമയം, നിർദിഷ്ട ‘അസോസിയേറ്റ് അംഗത്വം’ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നാൽ കാനഡയ്ക്ക് EUയുടെ ഏകവിപണിയിൽ എത്രത്തോളം പ്രവേശനം ലഭിക്കും, EU നിയമനിർമാണത്തിൽ എന്തെങ്കിലും പങ്കാളിത്തം ഉണ്ടാകുമോ, അംഗരാജ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക-രാഷ്ട്രീയ ബാധ്യതകൾ എന്തായിരിക്കും തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ ഇപ്പോഴും വ്യക്തമല്ല. EUയുടെ ഏകവിപണിയുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള നോർവേ, സ്വിറ്റ്സർലൻഡ് തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾക്കും EU നിയമനിർമാണത്തിൽ പൂർണ അംഗരാജ്യങ്ങൾക്ക് തുല്യമായ വോട്ടവകാശമില്ലെന്നത് ഈ ചർച്ചയിലെ പ്രധാന പശ്ചാത്തലമാണ്.
കാനഡയും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരബന്ധത്തിൽ അടുത്തകാലത്തുണ്ടായ സംഘർഷങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് യൂറോപ്പുമായുള്ള ഒട്ടാവയുടെ ബന്ധം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നത്. കാനഡയുടെ കയറ്റുമതിയിൽ അമേരിക്കയ്ക്കുള്ള വലിയ പങ്ക് കുറച്ച് മറ്റു വിപണികളുമായുള്ള വ്യാപാരം വർധിപ്പിക്കുകയാണ് കാർണി സർക്കാരിന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന്.
അതേസമയം, EUയുമായുള്ള കാനഡയുടെ അടുത്ത ബന്ധത്തെ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് വിമർശിക്കുകയും, നീക്കം ശത്രുതാപരമാണെന്ന് തനിക്ക് തോന്നിയാൽ യൂറോപ്യൻ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് ഉയർന്ന തീരുവ ചുമത്തുകയോ ചില മേഖലകളിലെ വ്യാപാരം നിർത്തുകയോ ചെയ്യുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്തു. ഇത് ട്രംപിന്റെ പ്രസ്താവനയാണ്; EUയുടെ നിർദേശത്തിനെതിരായ ഔദ്യോഗിക അമേരിക്കൻ നയതീരുമാനമായി ഇതിനെ കാണാനാകില്ല.
കാനഡയെ EUയുടെ ‘അസോസിയേറ്റ് അംഗമാക്കുന്ന’ കാര്യത്തിൽ ഇനി 27 അംഗരാജ്യങ്ങളുടെ നിലപാടുകളും നിർദിഷ്ട സംവിധാനത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളും നിർണായകമാകും. നിലവിൽ അംഗത്വം അനുവദിച്ചിട്ടില്ല; അതിനുള്ള സാധ്യത തുറക്കണമെന്ന നിർദേശമാണ് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.
