ആരോഗ്യകരമായ ഒരു ജീവിതത്തിന് വ്യക്തിശുചിത്വവും പരിസരശുചിത്വവും എത്രത്തോളം പ്രധാനമാണെന്ന് നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ഒന്നാണ് പടർന്നുപിടിക്കുന്ന പകർച്ചവ്യാധികൾ. ഈ കോവിഡ് കാലത്തും അതിനുശേഷവും നമ്മൾ കേൾക്കുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു പകർച്ചവ്യാധിയാണ് ഷിഗല്ല (Shigella). കൃത്യമായ അവബോധത്തിലൂടെയും ശുചിത്വ ശീലങ്ങളിലൂടെയും പൂർണ്ണമായും പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു രോഗമാണിത്. കേരള ആരോഗ്യ വകുപ്പിന്റെ ഔദ്യോഗിക നിർദ്ദേശങ്ങൾ മുൻനിർത്തി ഷിഗല്ല രോഗത്തെക്കുറിച്ചും അതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളെക്കുറിച്ചും പ്രതിരോധ മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും വിശദമായി മനസ്സിലാക്കാം.
എന്താണ് ഷിഗല്ല?
‘ഷിഗല്ല’ (Shigella) എന്ന ബാക്ടീരിയ മൂലം മനുഷ്യരിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഒരു കുടൽസംബന്ധമായ രോഗമാണ് ഷിഗല്ല. ഇത് പ്രധാനമായും മനുഷ്യന്റെ ദഹനവ്യവസ്ഥയെയാണ് ബാധിക്കുന്നത്. ബാക്ടീരിയ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് കുടലുകളിൽ അണുബാധ ഉണ്ടാക്കുന്നതിലൂടെയാണ് രോഗം ഗുരുതരമാകുന്നത്.
രോഗം പകരുന്ന വഴികൾ
ഷിഗല്ല ബാക്ടീരിയ പ്രധാനമായും പകരുന്നത് മലിനമായ ചുറ്റുപാടുകളിലൂടെയാണ്. പോസ്റ്റർ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ താഴെ പറയുന്ന മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ രോഗം പടരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്:
മലിനമായ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും: തുറന്നുവെച്ചതോ ഈച്ച അരിച്ചതോ ആയ മലിനമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിലൂടെയും ശുദ്ധമല്ലാത്ത വെള്ളം കുടിക്കുന്നതിലൂടെയും ബാക്ടീരിയ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
കൈകളിലൂടെയുള്ള സമ്പർക്കം: രോഗബാധിതരായ വ്യക്തികളുടെ സമ്പർക്കത്തിലൂടെയോ, മലിനമായ പ്രതലങ്ങളിൽ തൊട്ടതിനുശേഷം കൈകൾ വൃത്തിയായി കഴുകാതെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ കൈകളിലൂടെ ഷിഗല്ല പകരാൻ ഇടയാകുന്നു.
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ
ഷിഗല്ല ബാക്ടീരിയ ശരീരത്തിൽ എത്തിയാൽ ലക്ഷണങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് കൃത്യസമയത്ത് ചികിത്സ തേടേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. താഴെ പറയുന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ ഒട്ടും വൈകിക്കരുത്:
കടുത്ത വയറിളക്കം: സാധാരണ വയറിളക്കത്തേക്കാൾ കഠിനമായ രീതിയിൽ ഇടയ്ക്കിടെ വയറിളകിപ്പോകുക.
രക്തം കലർന്ന മലം: മലവിസർജ്ജനത്തോടൊപ്പം രക്തമോ അല്ലെങ്കിൽ കഫം (Mucus) പോലുള്ള ദ്രാവകമോ കലർന്ന് വരിക. ഇത് ഷിഗല്ലയുടെ ഒരു പ്രധാന ലക്ഷണമാണ്.
നിർജ്ജലീകരണ ലക്ഷണങ്ങൾ: അമിതമായി വെള്ളം ശരീരത്തിൽ നിന്ന് നഷ്ടപ്പെടുന്നത് മൂലം വായ ഉണങ്ങുക, കടുത്ത ക്ഷീണം, മൂത്രത്തിന്റെ അളവ് കുറയുക, തലകറക്കം തുടങ്ങിയ നിർജ്ജലീകരണ (Dehydration) ലക്ഷണങ്ങൾ കാണിക്കുക.
ശ്രദ്ധിക്കുക! മുകളിൽ പറഞ്ഞ ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ സ്വയംചികിത്സയ്ക്ക് മുതിരാതെ ഉടൻ തന്നെ വൈദ്യസഹായം തേടേണ്ടതാണ്.
പ്രതിരോധ മാർഗ്ഗങ്ങൾ
‘പ്രതിരോധമാണ് ചികിത്സയേക്കാൾ നല്ലത്’ എന്ന തത്വം ഏറ്റവും കൂടുതൽ അർത്ഥവത്താകുന്നത് ഷിഗല്ലയുടെ കാര്യത്തിലാണ്. ലളിതമായ ചില ശുചിത്വ ശീലങ്ങളിലൂടെ നമുക്ക് ഈ രോഗത്തെ പടിക്ക് പുറത്ത് നിർത്താം:
ഭക്ഷണവും വെള്ളവും സുരക്ഷിതമാക്കുക: എപ്പോഴും തിളപ്പിച്ചാറ്റിയ വെള്ളം മാത്രം കുടിക്കുക. ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ എപ്പോഴും അടച്ചു സൂക്ഷിക്കുക. പഴകിയതോ തുറന്നുവെച്ചതോ ആയ ആഹാരപദാർത്ഥങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുക.
കൈകൾ വൃത്തിയായി കഴുകുക: ആഹാരം കഴിക്കുന്നതിന് മുൻപും ശൗചാലയം ഉപയോഗിച്ചതിന് ശേഷവും കൈകൾ സോപ്പും വെള്ളവും ഉപയോഗിച്ച് നന്നായി കഴുകി വൃത്തിയാക്കുക. കുട്ടികളെ ഈ ശീലം ചെറുപ്പം മുതലേ പഠിപ്പിക്കുക.
രോഗികൾക്കുള്ള പരിചരണം: രോഗ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉള്ളവർ ഒആർഎസ് (ORS) ലായനിയോ ധാരാളം തിളപ്പിച്ചാറ്റിയ വെള്ളമോ കുടിച്ച് ശരീരത്തിലെ ജലാംശം നിലനിർത്താൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം.
നമ്മുടെ ചെറിയൊരു അശ്രദ്ധ വലിയ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളിലേക്ക് വഴിമാറാം. വ്യക്തിശുചിത്വവും ആഹാരശുചിത്വവും കർശനമായി പാലിച്ചാൽ ഷിഗല്ല ബാക്ടീരിയയുടെ വ്യാപനം നമുക്ക് പൂർണ്ണമായും തടയാൻ സാധിക്കും. ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാലുടൻ ഭയപ്പെടാതെ ഒട്ടും സമയം കളയാതെ അടുത്തുള്ള സർക്കാർ ആരോഗ്യകേന്ദ്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കൃത്യമായ ചികിത്സ ഉറപ്പാക്കുക. സുരക്ഷിതരായിരിക്കുക, ആരോഗ്യമുള്ള ഒരു സമൂഹം കെട്ടിപ്പടുക്കുക.
