ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര സംഗീത ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനശക്തിയുള്ള ഗായികമാരിൽ ഒരാളും ‘ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ വാനമ്പാടി’യുമായ എസ്. ജാനകി (88) അന്തരിച്ചു. വാർദ്ധക്യസഹജമായ അസുഖങ്ങളെത്തുടർന്ന് മൈസൂരുവിലെ വസതിയിലായിരുന്നു അന്ത്യം. ആറു പതിറ്റാണ്ടിലേറെക്കാലം വിവിധ ഭാഷകളിലായി പതിനായിരക്കണക്കിന് ഗാനങ്ങളിലൂടെ തലമുറകളെ വിസ്മയിപ്പിച്ച പ്രതിഭയാണ് ഇതോടെ വിടവാങ്ങിയിരിക്കുന്നത്.
ആദ്യകാല ജീവിതവും കുടുംബവും
1938 ഏപ്രിൽ 23-ന് അന്നത്തെ മദ്രാസ് പ്രവിശ്യയിൽപെട്ട (ഇപ്പോൾ ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ) ഗുണ്ടൂരിലാണ് ശിഷ്ട്ല ശ്രീരാമമൂർത്തിയുടെയും സീതാമ്മയുടെയും മകളായി ജാനകി ജനിച്ചത്. ആയുർവേദ ഡോക്ടറും അധ്യാപകനുമായിരുന്ന പിതാവ് മകളുടെ സംഗീത അഭിരുചികളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. നാദസ്വര വിദ്വാൻ പൈഡിസ്വാമിയിൽ നിന്ന് സംഗീതത്തിന്റെ പ്രാഥമിക പാഠങ്ങൾ അഭ്യസിച്ചതൊഴിച്ചാൽ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിൽ അവർക്ക് ഔപചാരികമായ മറ്റ് പരിശീലനങ്ങളൊന്നും ലഭിച്ചിരുന്നില്ല.
1959-ൽ വി. രാമപ്രസാദുമായി ജാനകിയുടെ വിവാഹം നടന്നു. അവരുടെ സംഗീത യാത്രയിൽ ഉടനീളം വലിയൊരു പിന്തുണയായി കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1997-ൽ ഹൃദയാഘാതത്തെത്തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു. നടനും സംഗീതജ്ഞനുമായ മുരളീകൃഷ്ണയാണ് ഇവരുടെ ഏക മകൻ.
സംഗീത സപര്യയുടെ തുടക്കം
ഇരുപതുകളിലെത്തിയപ്പോൾ അമ്മാവന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് ജാനകി ചെന്നൈയിലെ എവിഎം സ്റ്റുഡിയോസിൽ സംഗീതസംവിധായകൻ ആർ. സുദർശനത്തിന്റെ കീഴിൽ ഗായികയായി കരിയർ ആരംഭിക്കുന്നത്. 1957-ൽ ‘വിധിയിൻ വിളയാട്ട്’ എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് പിന്നണി ഗായികയായുള്ള അരങ്ങേറ്റം. ആ വർഷം തന്നെ തെലുങ്ക് ചിത്രമായ ‘എം.എൽ.എ’ ഉൾപ്പെടെ ആറ് വ്യത്യസ്ത ഭാഷകളിൽ അവർ ഗാനങ്ങൾ റെക്കോർഡ് ചെയ്തു വിസ്മയം സൃഷ്ടിച്ചു.
തെലുങ്ക് മാതൃഭാഷയായ ജാനകിക്ക് തമിഴ്, കന്നഡ, മലയാളം, ഹിന്ദി ഭാഷകൾ അനായാസം സംസാരിക്കാനും എഴുതാനും സാധിച്ചിരുന്നു. കരിയറിൽ അവർ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചത് കന്നഡയിലാണ്, തൊട്ടുപിന്നിൽ മലയാളവും. നാല് ദേശീയ പുരസ്കാരങ്ങളും 33 സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ബഹുമതികൾ ഈ സംഗീതസപര്യയ്ക്ക് അംഗീകാരമായി ലഭിച്ചു. 2013-ൽ പ്രഖ്യാപിച്ച പദ്മഭൂഷൺ പുരസ്കാരം, ദക്ഷിണേന്ത്യൻ കലാകാരന്മാർക്ക് അർഹമായ പരിഗണന ലഭിക്കുന്നില്ലെന്നും കരിയറിന്റെ വളരെ വൈകിയ വേളയിലാണ് ഈ അംഗീകാരമെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി അവർ നിരസിച്ചിരുന്നു.
ഭാഷാതിർത്തികൾ കടന്ന വസന്തം
തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, മലയാളം, ഹിന്ദി, സംസ്കൃതം, ഒഡിയ എന്നിവയുൾപ്പെടെ 20 ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലും ഇംഗ്ലീഷ്, ജാപ്പനീസ്, ജർമ്മൻ, സിംഹള തുടങ്ങിയ വിദേശ ഭാഷകളിലുമായി 48,000-ത്തിലധികം ഗാനങ്ങളാണ് എസ്. ജാനകി റെക്കോർഡ് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്.
മലയാളത്തിൽ: വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി, എം.എസ്. ബാബുരാജ്, ശ്യാം, എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ, എ.ടി. ഉമ്മർ, സലിൽ ചൗധരി തുടങ്ങിയ പ്രഗത്ഭർക്കൊപ്പം ജാനകി അനശ്വരമായ ഗാനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ബാബുരാജുമായുള്ള കൂട്ടുകെട്ടിൽ പിറന്ന ‘വസന്തപഞ്ചമി നാളിൽ’, ‘അഞ്ജനക്കണ്ണെഴുതി’ തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങൾ ഇന്നും മലയാളി ഹൃദയങ്ങളിൽ ജീവിക്കുന്നു. ‘തുമ്പി വാ തുമ്പക്കുടത്തിൻ’, ‘തളിരിട്ട കിനാക്കൾ’, ‘സൂര്യകാന്തി’ എന്നിവയെല്ലാം അവരുടെ മികച്ച സോളോകളിൽ ചിലതാണ്.
തമിഴിലും കന്നഡയിലും: തമിഴിൽ ഇളയരാജയുമായുള്ള കൂട്ടുകെട്ട് ജാനകിയെ ജനപ്രിയതയുടെ കൊടുമുടിയിലെത്തിച്ചു. എ.ആർ. റഹ്മാൻ, എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ എന്നിവരുടെ സംഗീതത്തിലും അവിസ്മരണീയ ഗാനങ്ങൾ നൽകി. കന്നഡയിൽ ജി.കെ. വെങ്കിടേഷ്, രാജൻ-നാഗേന്ദ്ര, ഹംസലേഖ എന്നിവരുടെ കീഴിൽ പി.ബി. ശ്രീനിവാസ്, എസ്.പി. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം, ഡോ. രാജ്കുമാർ എന്നിവർക്കൊപ്പം എക്കാലത്തെയും മികച്ച ഡ്യുയറ്റുകൾ ആലപിച്ചു. ലാൽ വൈദ്യനാഥന്റെ സംഗീതസംവിധാനത്തിൽ ‘ഹേമാവതി’ എന്ന ചിത്രത്തിനായി പാടിയ “ശിവ ശിവ എന്നട നാളിഗെയെകെ” എന്ന കന്നഡ ഗാനമാണ് തന്റെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും പ്രയാസമേറിയ ഗാനമെന്ന് ജാനകി പിൽക്കാലത്ത് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ബോളിവുഡിൽ: ബിപ്പി ലാഹരിയുടെ ഈണത്തിൽ കിഷോർ കുമാറിനൊപ്പം ‘യാർ ബിനാ ചെയിൻ കഹാൻ രേ’ തുടങ്ങിയ സൂപ്പർഹിറ്റ് ഗാനങ്ങൾ ഹിന്ദിയിലും സമ്മാനിച്ചു.
ശബ്ദമാധുര്യവും അവസാന നാളുകളും
ഏത് പ്രായത്തിലുള്ള കഥാപാത്രങ്ങൾക്കും യോജിച്ച രീതിയിൽ ശബ്ദം പരുവപ്പെടുത്താനുള്ള (Voice Modulation) അസാധ്യമായ കഴിവ് ജാനകിക്കുണ്ടായിരുന്നു. കുട്ടികളുടെ ശബ്ദത്തിൽ പാടിയ ഗാനങ്ങളെല്ലാം വലിയ തരംഗമാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്.
2016-ൽ ചലച്ചിത്ര പിന്നണി ഗാനരംഗത്തുനിന്നും സ്റ്റേജ് ഷോകളിൽ നിന്നും വിരമിക്കുന്നതായി ജാനകി പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ’10 കൽപ്പനകൾ’ എന്ന മലയാള ചിത്രത്തിലെ “അമ്മപ്പൂവിനും” എന്ന താരാട്ടുപാട്ടാണ് തന്റെ 60 വർഷം നീണ്ട സംഗീത ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന ഗാനമായി (Swansong) അവർ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. തുടർന്ന് 2017 ഒക്ടോബർ 28-ന് മൈസൂരുവിൽ നടന്ന സംഗീത കച്ചേരിയോടെ അവർ പൂർണ്ണമായും സംഗീതരംഗത്തോട് വിടപറഞ്ഞു. അവസാന നാളുകളിൽ മൈസൂരുവിലെ മകന്റെ വസതിയിൽ തികച്ചും ശാന്തമായ വിശ്രമജീവിതം നയിക്കുകയായിരുന്നു. ജാനകിയമ്മയുടെ വേർപാടോടെ ഇന്ത്യൻ സംഗീതത്തിലെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തിന്റെ ഒരധ്യായത്തിനാണ് വിരാമമായിരിക്കുന്നത്.
