മെയ് ദിനവും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ചരിത്രപരമായി വളരെ ആഴത്തിലുള്ളതാണ്. ലോകമെമ്പാടും മെയ് ദിനം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചിഹ്നങ്ങളുമായും ചുവന്ന പതാകകളുമായും ചേര്ക്കപ്പെട്ടു കാണുന്നതിന് പിന്നില് കൃത്യമായ കാരണങ്ങളുണ്ട്.
മെയ് ദിനം ഉടലെടുത്തത് ‘എട്ട് മണിക്കൂര് ജോലി’ എന്ന ആവശ്യത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടത്തില് നിന്നാണല്ലോ. അക്കാലത്ത് ലോകമെമ്പാടും പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന തൊഴിലാളികള്ക്ക് വേണ്ടി സംസാരിച്ച പ്രധാന പ്രത്യയശാസ്ത്രം കമ്മ്യൂണിസമായിരുന്നു. ‘ലോക തൊഴിലാളികളെ സംഘടിക്കുവിന്’ എന്ന കാള് മാര്ക്സിന്റെ ആഹ്വാനം മെയ് ദിനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ലക്ഷ്യവുമായി ചേര്ന്നുനിന്നു. അതിനാല് ഈ ദിനത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങള് തങ്ങളുടെ പ്രധാന ഉത്സവമായി ഏറ്റെടുത്തു.
സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ സ്വാധീനം
മെയ് ദിനത്തെ ഒരു ഔദ്യോഗിക പദവി നല്കി ആഗോളതലത്തില് ഇത്ര വലിയ ആഘോഷമാക്കി മാറ്റിയത് മുന് സോവിയറ്റ് യൂണിയനാണ്. 1917-ലെ റഷ്യന് വിപ്ലവത്തിന് ശേഷം സോവിയറ്റ് യൂണിയനില് മെയ് ദിനം ഏറ്റവും വലിയ ദേശീയ ആഘോഷമായി മാറി. ഇത് മറ്റ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാജ്യങ്ങളും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാര്ട്ടികളും പിന്തുടര്ന്നു. റെഡ് സ്ക്വയറില് നടന്ന വലിയ സൈനിക പരേഡുകളും പ്രകടനങ്ങളുമാണ് മെയ് ദിനത്തിന് ഇന്നത്തെ ‘കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മുഖം’ നല്കിയത്.
ചുവന്ന പതാകയുടെ പ്രതീകം
മെയ് ദിന ചിത്രങ്ങളില് നാം കാണുന്ന ചുവപ്പ് നിറം രക്തസാക്ഷിത്വത്തിന്റെയും വിപ്ലവത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്. 1886-ല് ചിക്കാഗോയിലെ ഹേ മാര്ക്കറ്റില് വെടിയേറ്റു മരിച്ച തൊഴിലാളികളുടെ രക്തം വീണ ഷര്ട്ട് ഉയര്ത്തിക്കാട്ടിയതില് നിന്നാണ് ഈ നിറത്തിന് പ്രാധാന്യം വന്നതെന്നാണ് ചരിത്രം. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാര്ട്ടികള് തങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക നിറമായി ചുവപ്പ് സ്വീകരിച്ചതോടെ മെയ് ദിനവും ചുവന്ന പതാകയും തമ്മില് അഭേദ്യമായ ബന്ധമുണ്ടായി.
സംഘടിത തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനങ്ങള്
മിക്ക രാജ്യങ്ങളിലും തൊഴിലാളികളെ യൂണിയനുകളായി സംഘടിപ്പിക്കുന്നതില് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാര്ട്ടികള് വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മെയ് ദിന റാലികളിലും സമ്മേളനങ്ങളിലും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചിഹ്നങ്ങള് സ്വാഭാവികമായും കടന്നുവരുന്നു. ഇന്ത്യയിലാണെങ്കിലും കേരളത്തിലാണെങ്കിലും മെയ് ദിനാഘോഷങ്ങള്ക്ക് നേതൃത്വം നല്കുന്നത് പ്രധാനമായും ഇടതുപക്ഷ സംഘടനകളാണ്.
സോഷ്യലിസ്റ്റ് ഇന്റര്നാഷണല്
1889-ല് പാരീസില് ചേര്ന്ന സോഷ്യലിസ്റ്റ് ഇന്റര്നാഷണല് എന്ന സംഘടനയാണ് മെയ് ഒന്നിനെ അന്താരാഷ്ട്ര തൊഴിലാളി ദിനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. ഈ സംഘടനയില് സോഷ്യലിസ്റ്റ്, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കളായിരുന്നു ഭൂരിഭാഗവും. ഈ പ്രഖ്യാപനമാണ് മെയ് ദിനത്തിന് ഒരു രാഷ്ട്രീയ മുഖം നല്കിയത്.
ചുരുക്കത്തില്, മെയ് ദിനം എല്ലാ തൊഴിലാളികള്ക്കും വേണ്ടിയുള്ളതാണെങ്കിലും, അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ പോരാട്ടങ്ങളില് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങള് വഹിച്ച പങ്കാണ് ഇന്നും ആ ദിനത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങളില് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മുദ്രകള് അധികമായി കാണാന് കാരണം.
രക്തസാക്ഷികളും ചുവന്ന പതാകയും
മെയ് ദിനത്തിന്റെ നിറം ചുവപ്പായതിന് പിന്നില് ഹൃദയസ്പര്ശിയായ ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്. ചിക്കാഗോയിലെ ഹേ മാര്ക്കറ്റില് പോലീസ് വെടിവെപ്പില് കൊല്ലപ്പെട്ട തൊഴിലാളികളുടെ രക്തത്തില് മുങ്ങിയ വെള്ളത്തുണി ഒരു വടിക്കു മുകളില് കെട്ടി പ്രതിഷേധക്കാര് ഉയര്ത്തിപ്പിടിച്ചു. ഈ ‘രക്തം പുരണ്ട തുണി’യാണ് പിന്നീട് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാര്ട്ടികളുടെയും ഔദ്യോഗിക പതാകയായി (Red Flag) മാറിയത്. തൊഴിലാളി വര്ഗ്ഗത്തിന്റെ ബലിദാനത്തിന്റെ പ്രതീകമായതുകൊണ്ടാണ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാര്ട്ടികള് മെയ് ദിനത്തെ ഇത്രമേല് ഹൃദയത്തോട് ചേര്ക്കുന്നത്.
രണ്ടാം ഇന്റര്നാഷണലും (Second Intern-ational) ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനവും
1889-ല് ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിന്റെ നൂറാം വാര്ഷികം ആഘോഷിക്കാന് പാരീസില് ഒത്തുകൂടിയ സോഷ്യലിസ്റ്റ് – കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാര്ട്ടികളുടെ കൂട്ടായ്മയാണ് മെയ് ഒന്നിനെ ‘അന്താരാഷ്ട്ര തൊഴിലാളി ഐക്യദാര്ഢ്യ ദിനമായി’ പ്രഖ്യാപിച്ചത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോയുടെ സഹരചയിതാവായ ഫ്രെഡറിക് ഏംഗല്സ് അടക്കമുള്ളവര് ഇതിന് നേതൃത്വം നല്കി. അതായത്, ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനം എന്ന നിലയില് കമ്മ്യൂണിസം മെയ് ദിനത്തെ ഒരു ആഗോള സമരദിനമായി മാറ്റിമറിക്കുകയായിരുന്നു.
മുതലാളിത്ത രാജ്യങ്ങളും മെയ് ദിനവും
കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങളുമായുള്ള ഈ കടുത്ത ബന്ധം കാരണം, പല മുതലാളിത്ത രാജ്യങ്ങളും മെയ് ഒന്നിനെ തൊഴിലാളി ദിനമായി അംഗീകരിക്കാന് മടിച്ചുനിന്നിരുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, അമേരിക്കയില് സെപ്റ്റംബറിലെ ആദ്യ തിങ്കളാഴ്ചയാണ് ‘ലേബര് ഡേ’ ആയി ആഘോഷിക്കുന്നത്. മെയ് ദിനത്തിന് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് – സോഷ്യലിസ്റ്റ് വിപ്ലവങ്ങളുടെ ഗന്ധമുള്ളതിനാലാണ് അവര് മറ്റൊരു ദിവസം തിരഞ്ഞെടുത്തത്. എങ്കിലും ലോകത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം രാജ്യങ്ങളും മെയ് ഒന്ന് തന്നെ പിന്തുടരുന്നു.
‘പ്രോലിറ്റേറിയന്’ അന്താരാഷ്ട്രവാദം
കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സിദ്ധാന്തമനുസരിച്ച്, തൊഴിലാളികള്ക്ക് രാജ്യങ്ങളില്ല. ‘ലോകത്തെ തൊഴിലാളികള് ഒന്നിക്കണം’ എന്നതാണല്ലോ അവരുടെ മുദ്രാവാക്യം. ഈ ‘അന്താരാഷ്ട്രവാദം’ (In-tern-a-tion-a-l-i-sm) പ്രായോഗികമായി കാണിക്കാന് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ അവസരമായി അവര് മെയ് ദിനത്തെ കണ്ടു. അതുകൊണ്ടാണ് ലോകത്തെവിടെയുള്ള കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാര്ട്ടികളും ഈ ദിവസം ഒരേ ആവേശത്തോടെ ആഘോഷിക്കുന്നത്.
കേരളത്തിലെ പ്രത്യേകത
കേരളത്തില് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങള് വളര്ന്നുവന്നത് കയര്, കശുവണ്ടി, തോട്ടം തൊഴിലാളികളെ സംഘടിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ കേരളത്തിലെ സാധാരണക്കാരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം മെയ് ദിനം എന്നത് തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങള് നേടിത്തന്ന പാര്ട്ടിയുടെ വലിയൊരു ഉത്സവമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ഇവിടുത്തെ ചുവരുകളിലും പ്രകടനങ്ങളിലും ഈ ദിനത്തിന് ഇത്ര വലിയ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നത്.
ചുരുക്കത്തില്, തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശപ്പോരാട്ടങ്ങളെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രമായി (I-d-eo-lo-gy) ആദ്യം മാറ്റിയത് കമ്മ്യൂണിസമാണ്. ആ ചരിത്രപരമായ കടപ്പാടാണ് ഇന്നും മെയ് ദിനത്തെ ‘ചുവപ്പണിയിച്ചു’ നിര്ത്തുന്നത്.
