2029ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് ‘ഒരു രാജ്യം, ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്’ (One Nation, One Election) പദ്ധതിയും ലോക്സഭാ മണ്ഡലങ്ങളുടെ പുനർനിർണയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡിലിമിറ്റേഷൻ ബിലും നടപ്പാക്കുന്നതിനായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ വീണ്ടും നീക്കങ്ങൾ ശക്തമാക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഏപ്രിലിൽ ലോക്സഭയിൽ ആവശ്യമായ മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭൂരിപക്ഷം ലഭിക്കാതെ പരാജയപ്പെട്ട ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ബില്ലിന് പിന്നാലെയാണ് പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ശ്രമങ്ങൾ ആരംഭിച്ചതെന്ന് ദേശീയ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം ഡിലിമിറ്റേഷൻ സംബന്ധിച്ച പുതിയ ബിൽ തയ്യാറാക്കുകയാണ്. ഇതിനൊപ്പം ‘ഒരു രാജ്യം, ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്’ പദ്ധതിയെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനും കേന്ദ്രം പ്രാദേശിക പാർട്ടികളുമായി ചർച്ചകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് തമിഴ്നാട്ടിലെ DMK ഉൾപ്പെടെയുള്ള പാർട്ടികളുമായി ബിജെപി ബന്ധപ്പെടുന്നുവെന്നും നിർദേശങ്ങൾ തേടുന്നുവെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളിൽ പറയുന്നു. 2026 ഏപ്രിലിൽ അവതരിപ്പിച്ച ഭരണഘടന (131-ാം ഭേദഗതി) ബിൽ, 2026 ലോക്സഭയിലെ സീറ്റുകളുടെ പരമാവധി എണ്ണം 543ൽ നിന്ന് 850 ആയി ഉയർത്താനും വനിതാ സംവരണ നിയമം 2029 തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് നടപ്പാക്കാനുമായിരുന്നു ലക്ഷ്യമിട്ടത്.
എന്നാൽ ബില്ലിന് ആവശ്യമായ പ്രത്യേക ഭൂരിപക്ഷം ലഭിക്കാതിരുന്നതിനാൽ അത് പരാജയപ്പെട്ടു. 298 അംഗങ്ങൾ അനുകൂലിച്ചപ്പോൾ 230 പേർ എതിർത്തു. ഡിലിമിറ്റേഷൻ ബിൽ പ്രകാരം പുതിയ മണ്ഡല പുനർനിർണയത്തിനായി ഡിലിമിറ്റേഷൻ കമ്മീഷൻ രൂപീകരിക്കാനും ലോക്സഭാ സീറ്റുകളുടെ എണ്ണം വർധിപ്പിക്കാനുമായിരുന്നു നിർദേശം. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ജനസംഖ്യാ കണക്കുകൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി മണ്ഡലങ്ങൾ പുനഃക്രമീകരിക്കുന്നതാണ് ഡിലിമിറ്റേഷൻ. നിലവിലുള്ള ഭരണഘടനാ വ്യവസ്ഥപ്രകാരം 2026ന് ശേഷമുള്ള ആദ്യ സെൻസസിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് അടുത്ത ഡിലിമിറ്റേഷൻ നടക്കേണ്ടത്.
അതേസമയം, തെക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ലോക്സഭാ പ്രതിനിധിത്വം കുറയുമെന്ന ആശങ്ക ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ തെക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ സീറ്റ് വിഹിതം കുറയില്ലെന്നും ആകെ സീറ്റുകൾ വർധിപ്പിക്കുന്ന രീതിയിലായിരിക്കും പരിഷ്കാരമെന്നും കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രി അമിത് ഷാ മുമ്പ് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. കോൺഗ്രസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രതിപക്ഷ കക്ഷികൾ വിഷയത്തിൽ എല്ലാ പാർട്ടികളുമായും വിശദമായ ആലോചന നടത്തണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
വനിതാ സംവരണ നിയമം, ഡിലിമിറ്റേഷൻ, ഒരേസമയം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സമീപനത്തിനെതിരെയും പ്രതിപക്ഷം വിമർശനം ഉന്നയിച്ചിരുന്നു. 2029 തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് രാജ്യത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാനുള്ള കേന്ദ്രത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് പുതിയ നീക്കങ്ങളെ വിലയിരുത്തുന്നത്.
