യാത്രാവിവരണം ഫീച്ചർ
ആമുഖം
ലോകം കണ്ടുതീർത്ത ഒരു സഞ്ചാരി, ഗോവയുടെ ഉപ്പുകാറ്റിൽ നിന്ന് നിളയുടെ തീരത്തെ അക്ഷരമഴയിലേക്ക്, അവിടെ നിന്ന് വടക്കൻ മലബാറിന്റെ ആത്മീയ മണ്ണിലേക്ക് നടത്തിയ ഒരു ഉൾവഴിയുടെ യാത്ര. ബഹളങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒളിച്ചോടാനല്ല — ഉള്ളിലെ ഒച്ചകളെ ഒന്ന് ശമിപ്പിക്കാൻ. കാഞ്ഞങ്ങാട്ടെ ഭഗവാൻ നിത്യാനന്ദ ആശ്രമത്തിലെ 43 ഗുഹകളിലൂടെ, ഒരു നിശ്ശബ്ദ ആത്മയാത്ര.
നിശ്ശബ്ദതയുടെ ഗുഹകളിലേക്ക്…
..................................................
കഴിഞ്ഞ മാസം, ഗോവ യാത്ര കഴിഞ്ഞ് നേരെ കേരളത്തിലേക്ക് കുറ്റിപ്പുറത്തുള്ള ‘വെളിച്ചം’ വായനശാലയിൽ നടക്കുന്ന ഒരു പുസ്തകചർച്ചയ്ക്ക്.
ഭാരതപ്പുഴ നിള — ഒഴുകുന്ന ആ തീരത്ത്, അക്ഷരങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും പുതിയ സൗഹൃദങ്ങളും ഒത്തുചേർന്ന് ഒരു ചെറിയ സമാന്തര ലോകം തീർത്തിരുന്നു. വൈകുന്നേരം ചർച്ചകൾ അവസാനിച്ച്, ആ ഊഷ്മളത മനസ്സിലേറ്റി ഞങ്ങൾ കാസർകോട്ടേക്ക് മടങ്ങാൻ ഒരുങ്ങുന്ന നേരത്ത്, അവിടെ കൂടിയ ഒരു പ്രിയ സുഹൃത്ത്
നാലപ്പാടം പത്മനാഭൻ
ഒരു മന്ത്രം പോലെ പറഞ്ഞു:
“ഇവിടെ വന്ന സ്ഥിതിക്ക് നിങ്ങൾ കാഞ്ഞങ്ങാട്ടുള്ള നിത്യാനന്ദ ആശ്രമം കാണാതെ പോകരുത്. കാസർകോട്ടേക്ക് പോകുന്ന വഴിക്കു തന്നെയാണ് അത്…”
ആ വാക്കുകൾ ഉള്ളിലൊരു ചൂണ്ടുപലകയായി. മറ്റൊന്നിനെക്കുറിച്ചും ആലോചിക്കാതെ, ആ ചർച്ചയ്ക്ക് കൂടെ വന്നിരുന്ന
പ്രിയ സാഹിത്യ സഹയാത്രികരുമായി
കവിയത്രി പുഷ്പ കൊളവയൽ
എഴുത്തുകാരിയും സാഹിത്യപ്രവർത്തകയുമായ
മഞ്ജു ജോജോ, നിരൂപകൻ
പത്മകുമാർ, ഞങ്ങൾ
എഴുത്തുകാരനും കവിയുമായ നാലപ്പാടം പത്മനാഭന്റെ കാറിൽ
ആ യാത്രയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
യാത്രയിൽ ഉടനീളം തമാശകളും
സാഹിത്യ ചർച്ചകളോടൊപ്പം
വഴിക്കാഴ്ചകൾ ഒരു ദേശം ഒഴുകി വരുന്നു
കുറ്റിപ്പുറത്തു നിന്ന് മലപ്പുറം, കോഴിക്കോട്, കണ്ണൂർ അതിരുകൾ പിന്നിട്ട് കാസർകോട് ജില്ലയിലേക്ക് നീളുന്ന വഴി ഇത് കേരളത്തിന്റെ ഒരു ചലിക്കുന്ന ചിത്രചുരുൾ തന്നെ. മഴമണം ഒട്ടിത്തൂങ്ങുന്ന ചുവന്ന മണ്ണ്, ചക്രവാളം വരെ പരന്നുകിടക്കുന്ന തെങ്ങിൻതോപ്പുകൾ, പഴുത്ത പഴങ്ങൾ തൂക്കിയ വഴിയോര ചെറുകടകൾ, ഹോൺ മുഴക്കി കടന്നുപോകുന്ന ബസ്സുകൾ. ഉള്ളുണർത്തുന്ന ഒരു ദേശക്കാഴ്ച.
എന്നാൽ, കാഞ്ഞങ്ങാട് കോട്ടച്ചേരിക്കടുത്ത് ശ്രീ നിത്യാനന്ദ ആശ്രമത്തിന്റെ ആ ഉയർന്ന കവാടം കടന്ന നിമിഷം പുറത്തെ ലോകം പൊടുന്നനേ ഒരു ചിത്രത്തിലെ ഇളക്കം നിലച്ചതുപോലെ നിശ്ചലമായി. ഒരു കുന്നിൻ ചരിവിൽ, വൻമരങ്ങളുടെ ശീതളനിഴലിൽ ഒതുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ആ പരിസരം — ഒരു ദൃശ്യം കൊണ്ടുതന്നെ ഉള്ളിൽ ഒരു ശാന്തി പകർന്നു. ആരും ഉച്ചത്തിൽ സംസാരിക്കുന്നില്ല. കാറ്റിനുപോലും അവിടെ മൗനം ബാധിച്ചതുപോലെ.
ഭഗവാന്റെ ഓർമ്മകൾ ഒഴുകുന്ന ഗുരുവനം
ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് അല്പം മാറി, ഏകദേശം 40 ഏക്കർ വരുന്ന വനഭൂമിയാണ് ‘ഗുരുവനം’. ഭഗവാൻ നിത്യാനന്ദൻ തന്റെ ആദ്യകാലത്ത് ധ്യാനത്തിൽ മുഴുകിയ (Nithyanandakanhangadashram) ഈ പാറക്കൂട്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ, ‘പാപനാശിനി ഗംഗ’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പുണ്യനീരുറവ ഇന്നും വറ്റാതൊഴുകുന്നു. ഭഗവാൻ പാറകളിൽ കൈകൊണ്ട് അടിച്ചപ്പോൾ ഉറവ പൊട്ടിയെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ആ കഥ കേൾക്കുമ്പോൾ, ഒരു ഐതിഹ്യമെന്നതിലുപരി, ആ മണ്ണിൽ തന്നെ അലിഞ്ഞ ഒരു ഓർമ്മ പോലെ തോന്നി. ഈ ഗുരുവനം ‘തപോഭൂമി’ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു — ഇവിടെ ഒട്ടേറെ സിദ്ധൻമാർ ജീവിക്കുകയും ഈ ഭൂമിയോട് ലയിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗുരുവനം ഒരു മൗനമേഖലയാണ് ഏകാന്തമായ ആ വനാന്തരം ധ്യാനത്തിന് ഏറ്റവും അനുയോജ്യം. (DTPC kasaragod)
പാറയിൽ കൊത്തിവെച്ച നിശ്ശബ്ദത: 43 ഗുഹകൾ
“ഇവ ഒറ്റക്കല്ല് കൊത്തിയെടുത്ത ഗുഹകളാണ്… കൃത്യം നാല്പത്തിമൂന്ന് എണ്ണം…” ഗുഹകളിലേക്കുള്ള പടികൾ കയറുമ്പോൾ കൂടെ നടന്ന ആ ഭക്തൻ സാവധാനം പറഞ്ഞു.
ഞാൻ വീണ്ടും ആ പാറക്കെട്ടുകളിലേക്ക് ദൃഷ്ടി നട്ടു. അവ മനുഷ്യനിർമ്മിതമായ കെട്ടിടങ്ങളല്ല — ഒരു ഭീമൻ ശിലയുടെ നെഞ്ചിൽ ആരോ നിശ്ശബ്ദത കൊത്തിവെച്ചതുപോലെ.
1923–1927 കാലഘട്ടത്തിൽ ഭഗവാൻ നിത്യാനന്ദൻ സ്വന്തം കൈകളാൽ ഒരൊറ്റ വെട്ടുകൽ പാറ തുരന്ന് നിർമ്മിച്ചതാണ് ഈ 43 ഗുഹകൾ — ഇന്നും ഒരു വാസ്തുശില്പ അദ്ഭുതമായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. (Nithyanandakanhangadashram) ഈ പാറ ശ്വസിക്കുന്ന ഒരു ജീവനുള്ള ശില പോലെ — ഉഷ്ണകാലത്ത് ഉള്ളിൽ തണുപ്പും, ശൈത്യകാലത്ത് ഊഷ്മളതയും സ്വാഭാവികമായി ഒരുക്കുന്ന ഒരത്ഭുതം. (Nithyanandakanhangadashram)
ഗുഹയ്ക്കുള്ളിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ ആദ്യം ശരീരത്തെ ആലിംഗനം ചെയ്തത് ആ ശീതളിമ. ചെറിയൊരു നിലവിളക്കിന്റെ മങ്ങിയ ജ്വാലയ്ക്ക് ചുറ്റും ചിലർ കണ്ണടച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രാർത്ഥനകളില്ല, ഭക്തിഗാനങ്ങളില്ല — ഓരോരുത്തരും തങ്ങളിലേക്ക് തന്നെ ആഴ്ന്നിറങ്ങുന്നതുപോലെ. ഞാനും ആ ഇരുട്ടിൽ കണ്ണടച്ചിരുന്നു, കുറച്ചുനേരം. ഭഗവാൻ ഇവിടെ ഉണ്ടാക്കിയ ദൈവീക ഊർജ്ജം ഇന്നും ഈ ഗുഹകളിൽ ജീവൽ സ്പന്ദനം കൊള്ളുന്നുണ്ടെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു. (Nithyanandakanhangadashram) അത് ശരിയോ തെറ്റോ എന്ന് ഒരു സഞ്ചാരിക്ക് വിലയിരുത്തേണ്ടതില്ല. ആ നിശ്ശബ്ദതയ്ക്ക് ഒരു ശബ്ദമുണ്ടെന്ന് — ഉള്ളു കൊണ്ട് അനുഭവിക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ മതി.
ആരതിയുടെ തൂവൽ സ്പർശം — ഒരു ദിവസം ആശ്രമത്തിൽ
പുലർച്ചെ 5 മണിക്ക് ക്ഷേത്രം തുറക്കുന്നതോടെ ആശ്രമം ഉണർന്നു തുടങ്ങുന്നു. 5:15-ന് ഭഗവാന്റെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദുഗ്ദ്ധ അഭിഷേകവും ജലാഭിഷേകവും. 7:15-ന് നിത്യാനന്ദ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രഭാതആരതി, 7:45-ന് ജനാനന്ദ സ്വാമി സമാധി ക്ഷേത്രത്തിൽ ആരതി. (nithyanandakanhangadashram) “ഓം നമോ ഭഗവതേ നിത്യാനന്ദായ” എന്ന ജപം ആശ്രമം നിറയ്ക്കുന്ന (Nithyanandakanhangadashram) ആ നേരത്ത്, ചെറിയ തിരിനാളങ്ങൾ ആടിത്തുടങ്ങുമ്പോൾ, ദൈവത്തെ അന്വേഷിക്കാനല്ലാതെ ഒരിക്കലും ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ചെല്ലാത്തവർ പോലും ആ നിമിഷം ഒരു ഭക്തിസ്പർശം അനുഭവിക്കും.
ഉച്ചയ്ക്ക് 12 മണിക്ക് ഉച്ചപ്പൂജ, 7 മണിക്ക് സന്ധ്യാദീപം — ദിനം മൂന്ന് ആരതികളോടെ ആ ഒഴുക്ക് പൂർണ്ണമാകുന്നു. (nithyanandakanhangadashram) ഭക്തർക്ക് ഈ ആരതി ദർശനങ്ങൾക്ക് ഏത് സമയത്തും ആശ്രമ ഭോജനശാലയിൽ ഭക്ഷണവും ലഭ്യമാണ് — അതും സൗജന്യമായി. (Tripinic) സാധുക്കൾക്കും കുട്ടികൾക്കും ഭക്ഷണം നൽകുന്ന ബാൽ ഭോജന പദ്ധതി ഈ ആശ്രമത്തിന്റെ ഒരു ജീവൽ സേവനമായി ഇന്നും തുടരുന്നു. (Enchanting-south-india-vacations)
അവധൂതന്റെ ഓർമ്മ ഇരിക്കുന്ന ക്ഷേത്രം
ഗുഹകൾക്ക് മേൽ, ഒരു ചരിത്രം ഉണർന്ന് നിൽക്കുന്നു. 1963-ൽ നിർമ്മിച്ച ഈ ക്ഷേത്രം ഗുജറാത്തിലെ പ്രശസ്ത സോമനാഥ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മാതൃകയിൽ ആണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. (Tripadvisor) ഉള്ളിൽ, അഭയ മുദ്രയിൽ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്ന ഭഗവാൻ നിത്യാനന്ദന്റെ പഞ്ചലോഹ പ്രതിമ (Tripinic) — ആ മുഖം ഒന്ന് നോക്കിയാൽ അതൊരു ലോഹ ശില്പമല്ലെന്ന് തോന്നും; ഒരു ജീവൻ ഉറഞ്ഞ് കല്ലായിപ്പോയ മഹദ് സ്മൃതി.
ക്ഷേത്ര മുൻപ്പിൽ, മാർബിളിൽ പതിഞ്ഞ ഭഗവാന്റെ പാദമുദ്രകൾ (Nithyanandakanhangadashram) . ആ അടയാളങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ ഒരു നിമിഷം നിന്നപ്പോൾ, ഭക്തിയേക്കാൾ ഉള്ളിൽ കയറിയ ചിന്ത ഇതായിരുന്നു: ഒരു മനുഷ്യൻ ഈ ഭൂമിയിൽ ഇട്ടേച്ചു പോകുന്ന സാന്നിധ്യം എത്ര ദൃഢമായ ഒന്നാണ്! ഒരു കാൽപ്പാടോളം ലളിതമായ ഒന്ന്, ഒരു ഗുഹയോളം ഗഹനമായ ഒന്ന്.
അടുത്ത് തന്നെ ജനാനന്ദ സ്വാമിയുടെ സമാധി ക്ഷേത്രവുമുണ്ട് — ഭഗവാൻ ക്ഷേത്ര പൂജ കഴിഞ്ഞ ഉടൻ ഇവിടെ നിത്യ ആരതി നടക്കും. (Nithyanandakanhangadashram) ഈ ക്ഷേത്ര ചടങ്ങുകൾ കേവലം അനുഷ്ഠാനമല്ല; ഒരു ദേശത്തിന്റെ ഭക്തിചരിത്രം ജീവനോടെ ശ്വസിക്കുന്ന കാഴ്ചകൂടിയാണ്.
ആ ചെറിയ ഹാളിൽ, ഭഗവാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഒരു വടി, പഴയ പാത്രങ്ങൾ, അപൂർവ ഫോട്ടോകൾ. എത്ര ലളിതമായ വസ്തുക്കൾ! ഒരു മഹദ് ജീവിതം സ്പർശിച്ചതോടെ അവ ചരിത്രം ആർജ്ജിച്ചിരിക്കുന്നു.
ആശ്വഥ വൃക്ഷവും അഷ്ടസിദ്ധ കല്ലുകളും
ആശ്രമ മുറ്റത്ത് ഒരു ഭീമൻ ആശ്വഥ (അരയാൽ) വൃക്ഷം — ഒരു ശുഭ സ്മരണ പോലെ ആ മണ്ണിൽ ആഴ്ന്നിറങ്ങി നിൽക്കുന്നു. (Nithyanandakanhangadashram) ഗുരുവനത്തിൽ, ഭഗവാൻ ഒരു വൃത്തത്തിൽ ക്രമീകരിച്ച 8 ശിലകൾ — ‘അഷ്ടസിദ്ധ’ — ഇന്നും ധ്യാനത്തിനായി ആളുകളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. (Enchanting-south-india-vacations) ഒരു കിലോമീറ്റർ അകലെ, ‘റൗണ്ട് ടേബിൾ’ — ഭഗവാൻ ഭക്തർക്ക് നടുവിൽ ഇരുന്ന് തന്റെ അന്തർദൃഷ്ടിയിൽ ലോകം കണ്ടിരുന്ന ഇടം. (Nithyanandakanhangadashram)
ആത്മാവിലേക്ക് നീളുന്ന മടക്കവഴി
ആശ്രമം വിട്ടിറങ്ങുമ്പോൾ വൈകുന്നേരം കനത്തിരുന്നു. മരങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ വെള്ളിരേഖ പോലെ വീണ വെളിച്ചം പതിയെ മങ്ങുകയായിരുന്നു. പടിയിറങ്ങി റോഡിൽ കാൽവെക്കുന്നതോടെ, ഒരു ഞെട്ടൽ പോലെ — വാഹനങ്ങളുടെ ഹോൺ, മനുഷ്യരുടെ തിരക്ക്, ലോകത്തിന്റെ വ്യഗ്രത — എല്ലാം തിരിച്ചെത്തി.
എന്നാൽ ഉള്ളിൽ, ഒരു ചെറിയ നിശ്ശബ്ദത ബാക്കിയായിരുന്നു. അത് വഴിമാറിക്കൊടുക്കാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല.
ചില സ്ഥലങ്ങൾ അങ്ങനെയാണ്. ആഘോഷിക്കില്ല, ആകർഷിക്കില്ല. ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന നിങ്ങളെ ഒന്ന് പിടിച്ചു നിർത്തും. കാഞ്ഞങ്ങാട്ടെ ശ്രീ നിത്യാനന്ദ ആശ്രമം എനിക്കങ്ങനെ ഒരു ബ്രേക്കിട്ട നിമിഷമായിരുന്നു.
ഒരു യാത്ര ചെന്ന് തിരിച്ചു വന്നതുപോലെ തോന്നിയില്ല — സ്വന്തം ഉള്ളിലേക്ക് ഒരു ചെറിയ ദൂരം നടന്നു മടങ്ങിയതുപോലെ.
യാത്ര പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ..
ആരാണ് ഭഗവാൻ നിത്യാനന്ദൻ?
കാഞ്ഞങ്ങാട്ടിൽ ഭഗവാൻ നിത്യാനന്ദൻ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യദശകങ്ങളിൽ ഒരു ദൈവീക ദൗത്യവുമായി കടന്നുവന്നു. 1897-ൽ കോഴിക്കോട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ച ഈ അവധൂത യോഗി, ഹിമാലയം, മ്യാൻമർ, ശ്രീലങ്ക എന്നിവ ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ചു. കാഞ്ഞങ്ങാടിന്റെ കുന്നിൻ ചരിവ് തന്റെ തപോഭൂമിയാക്കിയ ഭഗവാൻ, 1961-ൽ മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഗണേശ്പുരിയിൽ സമാധിയടഞ്ഞു. ആശ്രമം ഒരു ഹൈസ്ക്കൂളും പോളിടെക്നിക് കോളജും നടത്തുന്നു.
എങ്ങനെ എത്തിച്ചേരാം?
റോഡ്: കാഞ്ഞങ്ങാട് ടൗണിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 10 മിനിറ്റ് ദൂരം. ദേശീയ പാതയ്ക്ക് തൊട്ടടുത്ത്.
ട്രെയിൻ: ഏറ്റവും അടുത്ത സ്റ്റേഷൻ കാഞ്ഞങ്ങാട് (KZE). കുറ്റിപ്പുറം സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ട്രെയിൻ ലഭ്യമാണ്.
മംഗലൂരു വഴി: മംഗലൂരുവിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 84 കിലോമീറ്റർ; ട്രെയിൻ, ബസ്, ടാക്സി വഴി 2–3 മണിക്കൂർ.
സന്ദർശന സമയം: രാവിലെ 5:00 മുതൽ; ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് 1 മണിക്ക് ഒരു ഇടവേള. വൈകുന്നേരം 5 മണി മുതൽ; സന്ധ്യാദീപം 7 മണിക്ക്.
താമസം: സൗജന്യ ഭക്ഷണം ലഭ്യം. ദാനാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഹ്രസ്വ കാല താമസ സൗകര്യവുമുണ്ട്.
പ്രകൃതിയും യാത്രയും ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഏതൊരു സഞ്ചാരിയും ഒരിക്കലെങ്കിലും ഇവിടെ സന്ദർശിക്കണം.
സിജു ജേക്കബ്
എഴുത്തുകാരൻ, സഞ്ചാരി,
