പ്രിത്യേക റിപ്പോർട്ട്
ഡോ. ബാബുഫിലിപ്പ് അഞ്ചനാട്ട്
ചീഫ് എഡിറ്റർ, മലയാളി പത്രം.
സിഡ്നി: 1972-ൽ ഇദി അമീന്റെ ഏകാധിപത്യ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ ഉഗാണ്ടയിൽ നിന്നും ഏഷ്യക്കാരെ, പ്രത്യേകിച്ചും ഇന്ത്യക്കാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തിയതിന്റെ നടുക്കുന്ന ഓർമ്മകൾ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രവാസി പ്രതിസന്ധികളിൽ ഒന്നാണ്. പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കിപ്പുറം ഈ ചരിത്രസംഭവത്തെയും അതിനോടുള്ള ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്ര പ്രതികരണങ്ങളെയും ആഴത്തിൽ വിശകലനം ചെയ്യുമ്പോൾ എളുപ്പത്തിൽ മനസിലാക്കുന്ന ചില കാര്യങ്ങൾ ഇവിടെ പങ്കവയ്ക്കുമ്പോൾ
ഇന്ത്യാ-ആഫ്രിക്ക ബന്ധത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ സുപ്രധാനമായ ഒരു ഏടിനെയാണ് വായനക്കാർക്ക് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.
കാലം മായ്ക്കാത്ത ചില മുറിവുകളുണ്ട് ചരിത്രത്തിൽ; തലമുറകൾ കഴിഞ്ഞാലും നീറുന്ന ചില ഓർമ്മകളും. 1972-ൽ ഉഗാണ്ടയിലെ ഏകാധിപതിയായിരുന്ന ഇദി അമീൻ പുറപ്പെടുവിച്ച ആ ഒരൊറ്റ കൽപ്പനയിൽ തകർന്നടിഞ്ഞത് ആയിരക്കണക്കിന് ഇന്ത്യൻ പ്രവാസികളുടെ സ്വപ്നങ്ങളും ജീവിതവുമായിരുന്നു. സ്വന്തം അധ്വാനവും വിയർപ്പും നൽകി കെട്ടിപ്പടുത്ത ഉഗാണ്ടൻ മണ്ണിൽ നിന്നും, ഉടുതുണിയുമായി വെറും 90 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ രാജ്യം വിടേണ്ടി വന്ന ഒരു ജനതയുടെ വേദന സങ്കൽപ്പിക്കാൻ കഴിയുമോ? ആ കണ്ണീരിന്റെയും, അതിനുശേഷമുള്ള അവിശ്വസനീയമായ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിന്റെയും വൈകാരികമായ ചരിത്രത്തിലേക്ക് ആഴത്തിൽ വെളിച്ചം വീശുകയാണ് ‘പ്രവാസി സേതു ഫൗണ്ടേഷൻ’പുറത്തിറക്കിയ പുതിയ ഗവേഷണ ലേഖനം.
വർഷങ്ങളായി, ഒരുപക്ഷേ തലമുറകളായി അവർ ഉഗാണ്ടയെ സ്വന്തം വീടായി കണ്ടു. അവിടുത്തെ തെരുവുകളിലും വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങളിലും സാംസ്കാരിക ഇടങ്ങളിലും ഇന്ത്യക്കാരുടെ കയ്യൊപ്പുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ പെട്ടെന്നൊരു സുപ്രഭാതത്തിൽ, അവർ അനഭിമതരായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. തങ്ങളുടെ സമ്പാദ്യമെല്ലാം അവിടെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ജനിച്ചുവളർന്ന മണ്ണിൽ നിന്നും അഭയാർത്ഥികളെപ്പോലെ വിമാനമേറുമ്പോൾ ആ കണ്ണുകളിൽ നിസ്സഹായത മാത്രമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് സാംസ്കാരികമായി വേരറുക്കപ്പെടുന്നതിന്റെ വലിയൊരു ശൂന്യത കൂടിയുണ്ടായിരുന്നു.
ഇത് കേവലമൊരു പലായനത്തിന്റെ മാത്രം കഥയല്ല; മറിച്ച് അസാധാരണമായ ഒരു സാംസ്കാരിക അതിജീവനത്തിന്റെ ചരിത്രം കൂടിയാണ്. ലോകത്തിന്റെ നാനാഭാഗങ്ങളിലേക്ക്—ബ്രിട്ടനിലേക്കും കാനഡയിലേക്കും മാതൃരാജ്യമായ ഇന്ത്യയിലേക്കും—അവർ ചിതറിത്തെറിക്കപ്പെട്ടു. ശൂന്യതയിൽ നിന്നാണ് അവർക്ക് ജീവിതം ഒന്നേകാൽ മുതൽ തുടങ്ങേണ്ടിയിരുന്നത്.
അപരിചിതമായ പുതിയ മണ്ണിൽ, തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ പാശ്ചാത്യ സംസ്കാരങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെടുമ്പോഴും അവർ തങ്ങളുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വത്വത്തെ നെഞ്ചോട് ചേർത്തുപിടിച്ചു. സ്വന്തം സംസ്കാരം, പൈതൃകം, ഭാഷ, കുടുംബബന്ധങ്ങളുടെ ഊഷ്മളത എന്നിവയായിരുന്നു പ്രതിസന്ധികളിൽ അവർക്ക് താങ്ങായതും കരുത്തായതും. തങ്ങളുടെ ഉള്ളിലെ ഇന്ത്യൻ മൂല്യങ്ങളെ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് തന്നെ, അവർ പുതിയ നാടുകളിലെ സംസ്കാരങ്ങളുമായി ഇഴുകിച്ചേർന്നു. സാംസ്കാരികമായ ഈ സമന്വയമാണ് അവരെ ലോകത്തെവിടെയും വിജയിക്കാൻ പ്രാപ്തരാക്കിയത്.
ഈ ഇരുണ്ട നാളുകളിൽ ഇന്ത്യ എടുത്ത നിലപാടുകൾ കേവലം നയതന്ത്രപരമായ ഒരു കടമയായിരുന്നില്ല. മറിച്ച്, വേദനിക്കുന്ന സ്വന്തം മക്കളെ ലോകത്തിന്റെ ഏത് കോണിൽ നിന്നായാലും നെഞ്ചോട് ചേർക്കുന്ന ഒരു അമ്മയുടെ സ്നേഹമായിരുന്നു അത്. ആഫ്രിക്ക കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ ഈ പ്രവാസി പ്രതിസന്ധിയിൽ ഇന്ത്യ നടത്തിയ ഇടപെടലുകൾ, ഇന്നത്തെ ആധുനിക പ്രവാസി സംരക്ഷണ നയങ്ങൾക്ക് എത്രത്തോളം കരുത്തുപകർന്നു എന്നത് ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. പ്രതിസന്ധിയിലാകുന്ന ഏതൊരു ഇന്ത്യക്കാരനും മാതൃരാജ്യം ഒരു തണലായി ഉണ്ടാകുമെന്ന വിശ്വാസത്തിന്റെ അടിത്തറ പാകിയത് ഇത്തരം അനുഭവങ്ങളാണ്.
കാലം അവർക്കായി കാത്തുവെച്ചത് മറ്റൊരു കാവ്യനീതിയായിരുന്നു. വേദനയോടെ പടിയിറങ്ങിയ അതേ മണ്ണിലേക്ക്, ഉഗാണ്ടയിലേക്ക്, പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം അവർ തിരികെ നടന്നു. ഹൃദയത്തിൽ പകയോ പ്രതികാരമോ ആയിരുന്നില്ല, മറിച്ച് തങ്ങൾ സ്നേഹിച്ച നാടിനെ വീണ്ടും കെട്ടിപ്പടുക്കാനുള്ള അദമ്യമായ ആഗ്രഹമായിരുന്നു. ക്ഷമയുടെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും ഏറ്റവും മികച്ച ഉദാഹരണമായി ആ ഇന്ത്യൻ സമൂഹം അവിടെ വീണ്ടും തളിർത്തു. ഇന്ന് ഉഗാണ്ടയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെയും സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തെയും നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ അവർ വലിയൊരു പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ഒരുകാലത്ത് അവരെ പുറത്താക്കിയ അതേ മണ്ണിൽ, ഇന്ത്യൻ-ആഫ്രിക്കൻ സാംസ്കാരിക വിനിമയത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന അടയാളങ്ങൾആയി അവർ ഇന്ന് തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നു.
ഇത് കേവലം ഒരു പഠനങ്ങൾക്കും ചരിത്രവസ്തുതകൾക്കും അപ്പുറം, മനുഷ്യന്റെ ഇച്ഛാശക്തിയുടെ ഹൃദയസ്പർശിയായ ഈ നേർചിത്രമാണ് വരച്ചുകാട്ടുന്നത്. ഇത് വെറുമൊരു ചരിത്രമല്ല, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഓരോ പ്രവാസിക്കും തങ്ങളുടെ സ്വത്വത്തെയും സാംസ്കാരിക അതിജീവനത്തെയും കുറിച്ച് അഭിമാനിക്കാൻ വകനൽകുന്ന ഒരു സംഭവം എന്നതിലുപരി അന്നും, ഇന്നും പ്രവസത്തിൻ്റെ നിഴലും, നിലാവും ഓർമ്മയുമാണ്.
മലയാളി പത്രം ചീഫ് എഡിറ്റർ ഡോ. ബാബു ഫിലിപ്പ് അഞ്ചനാട്ട് പ്രവാസി സേതു ഫൗണ്ടേഷൻ്റെ The 1972 Ugandan Asian Exodus എന്ന വിഷയത്തെ ആസ്പദമാക്കി തയറാക്കിയ പ്രിത്യേക റിപ്പോർട്ട്.
